Ileta yeendaba 5852-038
Unyaka weShemita, unyaka owamkelekileyo kuYehova
Ngomhla we-24 kwinyanga yesi-10 iminyaka engama-5852 emva kokudalwa kuka-Adam
INyanga yesi-10 Kunyaka weSixhenxe kuMjikelo weSabatha weSithathu
Umjikelo wesi-3 weSabatha emva koMjikelo weJubhile ye-119
Umjikelo weSabatha weenyikima, iindlala kunye neendyikitya zokufa
Unyaka wokuvumela umhlaba uphumle
Unyaka weSabatha oqala ngoMatshi 10, Aviv 2016 kwaye uya kwiAviv 2017
NgoDisemba 24, 2016
IShabbath Shalom kwindlu yobukumkani bukaYehova,
"Uhlaziyo oluvela eBurundi naseManilla"
Kule veki sifumene iingxelo ezimbini. Omnye uvela kuBishop Telesphore eBurundi ukanti omnye uvela kuMzalwana uAike kwiiPhilippines.
Njengoko nisazi, siye kuwo omabini la mazwe kule minyaka mibini idlulileyo. Sabelana nabo ngeemfundiso zethu ngoBhahali-Pehore nangeSabatha nangomnyaka weJubhile, kwaye sisikelelwe ukubona iziqhamo zizalwa kwizenzo zethu. Siye saxhasa zombini kwixesha elidlulileyo kwaye siya kuqhubeka ukwenza oko ukuya phambili. Abanye benu ngoku bathembise ngenkxaso yenu kulo msebenzi siwenzayo ngokwenza umnikelo wenyanga ngewebhusayithi yethu. Ndifuna ukubulela wonke umntu kuni ozibophelele ekumeni nam kwaye nisincede sikhuphe lo myalezo.
Nabo kuni babelana ngalo myalezo nabo bayafumanisa ukuba kunzima kwaye babhale ukundivelana nale nto bendijongene nayo kule minyaka ilishumi elinanye idlulileyo. Kodwa nokuba uxelela abanye malunga newebhusayithi kunye namanqaku ngomlomo okanye kwimidiya yoluntu; nokuba uyazithenga iincwadi kwaye uzinike abanye ukuba bazifunde; okanye ukuba uyakwazi kwaye uzibophelele ekuxhaseni lo msebenzi, sisonke sikunye koku.
UMzalwan’ uAike wenza umsebenzi wokufikelela iicawa ezininzi ezilapho aze azibonise izinto ezisilelayo ngokungayigcini iTorah. Umsebenzi awenzayo uBhishophu uTelesphore kukwabelana nalo myalezo kwiicawe nakubulungiseleli kwilizwe ngalinye elikufuphi neBurundi nakumagosa aseBurundi ngokwalo. Imizamo yabo iye yaxhaswa sithi kwaye ngamnye wenu ngandlel’ ithile. Khumbula into esiyithethileyo kwiiveki ezimbalwa ezidlulileyo. Abo baxhasa umprofeti bakwafumana isabelo kumvuzo womprofeti.
Ndifuna ngokwenene ukubulela ngamnye kuni ngoncedo lwenu. Enkosi kwabo babhala bekhuthaza kunye nabo babuza imibuzo, bekhula kwaye bexelela abanye. Enkosi kwabo bafundisayo kunye nabo bathandazayo. Ndiyanibulela nonke ngoncedo enithe nasinika lona ukuze siwugcine lo msebenzi. Kuninzi ekufuneka sikwenzile kwaye ixesha likhawuleza liphele.
Makhe ndithethe nawe ngeencwadi ezimbini endizifumene kula madoda mabini.
Shalom kuwe Joseph Dumond.
Enkosi ngale leta yeNdaba ephendula umbuzo wam wangaphambili malunga nokutya. Wanga uYHVH wethu angaqhubeka ekuthambise kakhulu.
Ngaphambi kokuba siyazi inyaniso yeTorah, besisondla ngeemfundiso zabafundisi bobuxoki. Besinxilile kodwa ngoku ngofefe uYHVH, abaninzi baye bazikhupha kwiimfundiso zobuxoki abazityileyo. Emva kokuthatha ixesha elaneleyo lokuphanda iileta zeNdaba ezigciniweyo kwiwebhusayithi kaJoseph Dumond, ndinempendulo ezininzi kwimibuzo emininzi ebendinayo ngaphambili. Le yiYHVH iceba ukundisebenzisa ekusasazeni le nyaniso kumazwe amaninzi. Yonke into ebhalwe nguDumond ingqinwa ziZibhalo kwiBhayibhile eNgcwele esikholelwayo kwaye siyifunda yonke imihla kodwa uMtyholi uye wasimfamekisa ( yiBhayibhile i-100%).
Ndivumelana nawe 100% ukuba uninzi lwezifo zethu ziphuma kukutya esikutyayo. Amen
Shalom
Bishop Telesphore Ntashimikiro
UBhishophu uTelesphore uthetha isiNgesi sesiFrentshi kunye nezinye iilwimi ezimbini zasekuhlaleni kwindawo yakhe. Ukwahamba nokufundisa kumazwe apho amaSilamsi abulala amaKrestu, okanye edlwengula kwaye ewenzakalise. Nceda umgcine emithandazweni yakho kuYehova ukuba amkhusele kunye nabo babiziweyo ngeli xesha.
Othandekayo uJoseph Dumond,
Ndiphantse ndagqiba ngengxelo yam kunye nento endiyibonileyo malunga nento ebiqhubeka ukususela kunyaka ophelileyo xa ufika kwaye xa uSandy Bruce weza kulo nyaka.
Olu luvavanyo lwam.
Shalom Joseph Dumond,Ingxelo yobulungiseleli evela eManila, kwiiPhilippines.
Emva kokucingisisa okwenzekayo apha eManila nakwiphondo elikufutshane, ubulungiseleli bobulumko kunye ngokubhekiselele kwintshukumo yetorah. Ndiyakwazi ukuyibona intshukumo yoMoya Oyingcwele ka-Elohym (uMoya Oyingcwele kaTHIXO) xa kufikwa kwindlela thina njengeqela labagcini betorah (MLTC- Messiah the Living Torah Centre Congregation) esiya kuyo kwixesha elizayo. iintsuku, iiveki kunye neminyaka ezayo kude kube lixesha lembandezelo.
Emva kokucingisisa kakhulu kunye nokucamngca kunye nokuhlafuna iLizwi leNyaniso (iTorah) sonke esilithandayo, ndiyacinga.
Into endiyibone ngamehlo am amabini kwezi veki zidlulileyo.Emva kokubona iziphumo zeminyaka yomzamo wokuqinisa kunye nemisebenzi yethu sonke esisebenza esidiliyeni sikaYHWH. Inene ndithi, njengoko kubhaliweyo emazwini kaKristu wethu uYesu, ULUKA 10:2 Waza wathi kubo, Ukuvuna okunene kuninzi, kodwa bona abasebenzi bambalwa, ngoko thandazani eNkosini yokuvuna, ukuba ikhuphe. abasebenzi baye esivunweni sakhe. 3 “Hamba! Yabonani, mna ndinithuma njengeemvana phakathi kweengcuka;
Njengoko uyazi, mna ndifumene iTorah eNgcwele kuNyaka we-2005. Emva kweminyaka eli-13 ethe ngqo kwicawe yobungcwele benkonzo kaMoya, ndade ndafumana ithuba lokukhululeka kunqulo olwenziwe yinkqubo yobuqhophololo yecawe yanamhlanje engawugqaliyo uMthetho kaThixo – iTorah njengegunya kubomi bekholwa. Kodwa nangona kunjalo iintsuku zam zecawa zazilinyathelo lokuchapha into enkulu nengcono.Ndaye ndagcina iShabbat nomfazi wam uFlorence ukusukela ngo-2006.
Emva koko u-YHWH andisikelele ukuba ndikwazi ukuya kumhlaba oNgcwele wakwaSirayeli eSukkot ngo-2006 nango-2010.
Ndahlala apho phakathi kwabahlali abaninzi bakwiiPhilippines eJerusalem naseTel Aviv. Ndajikeleza ndifunda iingcambu zokholo lwam lwamaHebhere. Emva kweenyanga ezimbini ndabuyela kwiiPhilippines.
Yayahlukile kum. Ingqondo yam yePentekoste yayiphelile.
Ndavakalelwa kukuba u-YHWH ELOHYM wayesandul’ ukuthetha nam ngokuthe ngqo ngoxa ndandisezweni lakwaSirayeli kangangeenyanga ezimbini. Emva kokuba ndifunde ngakumbi nangakumbi malunga nendlela entsha efunyenweyo yakudala (ngokuxakayo), andizange ndiphoswe lusuku lwesabatha ngaphandle kokufunda iTorah nokufundisa abanye, abaninzi kangangoko ndinako.
Ngo-Agasti 2007 ndabhalisa uMesiya iZiko leTorah eliPhilayo, iziko loncedo lwamaHebhere lamaKristu.
AmaKristu asuka kwiimvaba ngeemvaba ayesiya kwiisemina zethu unyaka nonyaka. Abaliqela baye bandibandakanya ekugcineni iSabatha nemithendeleko esi-7 unyaka nonyaka. Abanye baye bazishiya iicawa zabo zangaphambili. Ukuza kuthi ga ngoku ndenza into endiyenza ngcono. Funda iTorah kunye nenkcubeko yolwimi lwesiHebhere kunye nomxholo. Ndinebhongo ukuthi andizange ndiphoswe yiShabbat ukusukela ngo-2006 ngaphandle kokuyigcina ngokunxulumana namanye amakholwa agcina i-torah.
Ngokunyaniseka ndaqonda ukuba ukuzisa nokukhokelela abantu kwinyaniso yeTorah kaYHWH akukho lula. Kodwa ngokuzingisa nokukhokelwa kukweyiseka ngamandla koMoya oyiNgcwele (uMoya oyiNgcwele) ukuba iTorah iyimpilo yabantu abakhululiweyo bakaYHWH, ndiyilento ndiyiyo ngoku.
Ndiye ndafunda ukuba ndibe likhoboka lenkosi yam yenene uYeshuwa HaMashiyach YHWH enyameni. Undigcina ndihamba kwaye ndinyamezele ukutyhubela imiqobo emininzi, izilingo kule ntlango yobomi.
Kodwa mandivume ndikude ukuba yindoda egqibeleleyo kaTHIXO/ELOHYM.
Ndenza iimpazamo kwaye ndafunda izinto ezininzi endleleni.
Kubuthathaka bam bobuntu, ndiye ndadinwa ndadinwa kubomi boBufundisi ngonyaka ka-2015.
Abantu abaliqela balushiya ubudlelane bethu ukuze baziqalele obabo ngaphandle kweentsikelelo zam. Ndaqala ndazibuza ukuba ndiyabizwa na ukuba ndikhokele abantu ekubeni ndingento yanto. Ndingumfana nje othanda uYHWH.
Andinasihloko okanye isidanga kwigama lam. Ngaphandle koko ndingumondli wosapho lwam kwaye ndinoxanduva lokuqinisekisa ukuba iimfuno zethu zosapho lwam ziyakhathalelwa.
Ngeli xesha ngoSeptemba 2015 xa umntu wazisa uJOSEPH DUMOND we-sightedmoon.com iincwadi zakhe ziye zachongwa kwi-NOBEL PEACE PRIZE. Ndiyaqonda ukuba uYOSEFU ugxile ekufundiseni ngolandelelwano lweshemita kunye nomjikelo wentlokoma. Ekunzima ukuyichaza. Ndimele ndivume ukuba kuzo zonke izihloko kwiTorah esi malunga nokubala iminyaka yeyona ndawo ndingenabuchule kuyo.
Ukukhokelwa nguMoya oBekekileyo-uJoseph waqhubela phambili ukutyelela iiPhilippines ngexesha le-Sukkot ka-2015.
Emva kokumamela iiyure ezimbalwa. Kwandichukumisa ukuba u-YHWH usithanda kakhulu kangangokuba uthetha ngoYosefu ukuze asifundise indlela yokugcina unyaka weSabatha okanye uShemita umjikelo wonyaka we-7th oqala ukusuka kumhla wokuQala kaNisan 2016 ukuya kwi-1st Nisan 2017.
Ngalo nyaka Zininzi izaqhwithi ezigcina iiPhilippines.
Umhlobo wam ubhishophu ndibuze ukuba u-JOSEPH DUMOND unomyalezo weLizwe lethu kwiiPhilippines? Ndathi ewe, Uya kulumkisa abantu bakwiiPhilippines ukuba bathobele UTHIXO YHWH okanye siya kubandezeleka ngakumbi. IiPhilippines lilizwe lesithathu lehlabathi. I-40% ikwintlupheko, abantu abaninzi apha basebenza nje ukuze baphile kwaye bahlawule iindleko ezisisiseko. Urhulumente wethu unzulu kurhwaphilizo (izinto zitshintshile ngoku wena ukusukela oko uMongameli uDuterte wahlala kwi-Ofisi kaMongameli).
Ngokunyaniseka, andizange ndibe namava ngaphambili ekuququzeleleni umsitho omkhulu. Andinalo unxibelelwano oluqinileyo neenkokeli zamaKristu apha. Kodwa ndamangaliswa kwiiveki ezimbini ngaphambi kokuba uJoseph akhwele inqwelo-moya esuka eKhanada esiya kwiiPhilippines. Uqhagamshelo lusanda kwenzeka. Oobhishophu, abefundisi kunye neenkokheli zamaKristu baqala ukuba nomdla wokwamkela uJoseph Dumond. Babefuna ukuva isigidimi sakhe.
Yonke enye yayiyimbali. Malunga nama-700 kunye nabantu ababekho uYosefu ethetha uthethathethwano kuquka neenjengele ezininzi zomkhosi. oobhishophu nabafundisi. Kwaye ngokokuqala ngqa kwiMbali yePhilippine, uYosefu wamenywa kwimibhiyozo yokuqala ye-YOM KIPPUR (ukuzila ukutya) ENDLU YOMmeli we-PHIL. Urhulumente. Kukho into eyenzekayo kuMoya. Emva kweentsuku ezimbalwa emva kokuba uYom Kippur kuloo nyaka u-YHWH wathetha nomfazi obambeleyo ukuba acebise umthetho oyilwayo oza kwamkela iMithendeleko esixhenxe (7) kwiLevitikus 23 njengeholide yesizwe eyaziwayo kwiiPhilippines.
Uthini ngalo mtsi mkhulu wokholo. I-congresswoman yayingayigcini i-torah iinyanga ezimbalwa ngelo xesha. Ndandilapho xa ibhili yamkelwa ukuba ifundwe okokuqala (jonga ividiyo eqhotyoshelweyo).
Ngapha koko, njengoko incwadi elungileyo isitsho: yonke into isebenzela okulungileyo kwabo bamthandayo uYHWH ngonyana wakhe uYeshuwa.
USandy Bruce weza kwiiPhilippines ngo-Oktobha ophelileyo ukunceda ukusasaza ulwazi lwetorah phakathi kwabefundisi kunye namaKristu. Wamkelekile kwiindawo ezininzi nakwiicawe.
Ndandikholelwa ukuba oku kukuqhubekeka nje komsebenzi uYHWH asinike wona. Ayingobani kwaye ngubani othanjiswe ngakumbi kwaye ngubani onesiphiwo ngakumbi. UTHANDO ngesiHebhere IS AHAVAH, ECHAD ( UBUMBANO) ukwabelana ngexabiso elifanayo lamanani kwi-gematria eyi-13. Akumangalisi ukuba isahluko saseKorinte sisahluko soTHANDO.
UTHANDO lumele luthabathe indawo yeeyantlukwano zeemfundiso. Ekugqibeleni thina kwi-torah yeengcambu zesiHebhere intshukumo ineemfundiso ezisondeleyo ezingundoqo kukholo lwethu kuYeshua iTorah ePhilayo. Ubumoya bokwenene LUTHANDO lolona hlobo lubalaseleyo. UTHANDO lidini ( Gen. 22 / Yoh. 3:16 ).
Nceda uthandaze kunye nathi ukuze iziqithi zasePhilippine ziqhubeke zifumana ukuqonda kunye nolweyiseko lokuthobela iMiyalelo eNgcwele ka-ABBA ubawo wethu uYHWH.Bhuti Aike
Iziko lemithombo yesiHebhere
IiPhils zeMLTC.Okuncanyatheliswe yimifanekiso yofikelelo lwethu lwamva nje olufikelela emabandleni ukusasaza ulwazi lwetorah.
Kwakhona ndincamathele umfanekiso wechibi laseLaguna ePhil.
ukusuka Ukujonga uKhuseleko olufunekayo
Ukujonga ukhuseleko kuyadingekaUSHALOM OVELA KWIZIQITHI ZASEPHILIPPINE. ENKOSI UYHWH NGOKUNDIPHA ITHUBA LOKUBA NDINIKE INGXELO YOKUDUMISA. OKUGQITHILEYO DEC. 9 & 10 2016 . MNA NEQELA LAM SIHAMBE UKUYA E-OLONGAPO ISIXEKO KUMMntla we-MANILA ( 4HOURS QHUBA). SIYENZA INTSHAYELELO EYISISEKO KWIHEBERU XUSANA NEMINDSET YASEGriki EKUQONDENI IZIBHALO EZINGCWELE. ELI BANDLA ”UBULUNGISA BUKAYEHOVA” LIQELA ELIPHUMA KWI-SEVENTH DAY ADVENTIST CHURCH APHO. KUBONAKALA KHONA AMALUNGU E-SDA AYEFUMENE INKULULEKO YOKUFUNDA ULWIMI LWEBHAYIBHILE YEBHAYIBHILE NOKUBALULEKWA KWALO KUKUQONDA ZONKE IZINTO ZEBHAYIBHILE. EMVA KOKUFUNDISWA KWEMINI. ABADALA BEBANDLA BENZA ISIGQIBO SOKUSIMEMA UKUBUYELA NGOJANUWARI 2017 KANYE NGENYANGA BEFUNDISA I-HEBRAIC MINDSET NE-TORA ECHULIWEYO. BABANGCACA UBUNKONZO BUKAYHWH ELOHYM NGE-IVRIT YAYO YOLWIMI LWESIKELELEKO. BAYAWELA NJENGOBAWO UABRAHAM. NJENGAM NABANYE ABANINZI, SIKUHAMBO LOBOMI BETHU, ITHUBA ELIMKHULU LOKUFUMANA UBUNKULU NOBUTYEBI BELIZWI LIKA-“DAVAR ELOHYM” LIKATHIXO. INYANISO LE YIMVUSELELO YEXESHA ELIMKHULU LOKUGQIBELA ELIYA KUPHELA KUBUKUMKANI BABASEMILENI. YIHLANGANISA NATHI KOLU HAMBO.
USANDY BRUCE KUFANELE UKUBA UFUNDISA KULENDAWO YOKUGQIBELA NGO-OKTOBHA NGOXA WAYEKHONA KODWA NGENXA YOKUNGEKHO IXESHA, AKAKWAZI UKWENZA LONTO.
SIZA KUQHUBEKA SILIMBE IMBEWU, SIYAYINENELISA KWAYE SIYIHLAMELE KWAYE SIYA KUSEBENZA KUDE UMESIYA WETHU OYITHANDAYO EBUYILE KWAKHONA AFUNYANWE EKUFANELE UKUBIZWA NGABAKHONZI BOKWENENE BUKAYHWH ELOHYM WASIRAYELI. LIDUMISE IGAMA LAKHE. –UMZALWANE Aike Macias Aizion
UKUBA UKHOKHELWA UKUBA UTHANDAZE UKUBA UTHANDAZE I-HEBREW ROOTS MOVEMENT APHA EPHILIPPINES OKANYE INKXASO UNGAFUNA UKUJONGA LE MVELISO EPHETHENJIWE NGURHULUMENTE WASIRAYELI, NDIZIBONELE LE Nkampani mva nje ukuze Ubonelele ngeNXASO. UBULUNGISA APHA.
Bazalwana ndiye ndasikelelwa ngokwazi uMzalwan’ uAike nokubona indlela azibhokoxa ngayo ukuze abelane nabo bakwiiPhilippines. Sikhangele phambili kumhla esinokubuya ukuze simncede kulo msebenzi.
Ngoku njengoko ndisiya ukuthumela le Leta yeNdaba, ndifumana ulwazi kwelinye iqela lasePhilippines elahlukana neMLTC. Ndadana xa ndisiva le nto xa isenzeka, kodwa ukubona iiyantlukwano ezininzi kwixesha elidlulileyo kwiiCawe zikaThixo akundothusi. URamon Areliano uye wandibhalela ukususela oko kwahlulwa. Ndiye ndalinda ndaza ndabukela ukuze ndibone ukuba sisiphi isiqhamo esinokubakho koku malunga nokuba uYehova uyabandakanyeka okanye akunjalo. URamon wandibhalela ngohambo oluninzi awayelwenza kula maqela amanye. Kangangexesha elide ndingeva nto.
Emva koko kanye xa ndilungiselela oku wabhala oku kulandelayo.
Shalom Joseph,
Sele sizifakile iitshathi zakho kwi-Excel kwaye simisela amaxesha amisiweyo ngokusekwe kwiireferensi ezininzi. Ndisamangalisiwe ukuza kuthi ga ngoku, emva kwexesha elingaphezu konyaka, into eniyibonileyo engekayiboni inkitha yabo bazibiza ngokuba ngamakholwa. Senze nesigqibo sokuqala sokuba uYeshua wazalwa ngoMthendeleko wamaXilongo. Inxalenye yereferensi yethu yimisebenzi yobubingeleli kaZekariya esebenza njengemilinganiselo yethu yekhalenda.
Umsebenzi odinisayo owenziweyo uyandimangalisa. Ngoku sinebandla eligcina iishabbat kanye kwidolophu ekuyo ifama yethu. I-Kibbutz izokwenzeka kungekudala.
Intsapho yokugcina isabatha ithetha lukhulu kuYehova. Ndiqaphele oku kuphela ngoku kwaye isithobe ngakumbi. Sinombulelo ongazenzisiyo kuYehova ngomsebenzi wesandla Sakhe wokwenza ibandla elinye kanye kwidolophu apho ifama yethu iza kugcina isabatha ngomhla wesixhenxe weveki. Ekuqaleni kukaJanuwari, siya kuqalisa ukufundisa iTorah kunye neengcambu zesiHebhere zokholo lwethu. Ngaba uye wakha walila ngenxa yombulelo ongazenzisiyo kuYehova? Ngaba unokuyithelekelela indlela esivakalelwa ngayo ngoku xa elinye ibandla lamaKristu elizimeleyo lagcina isabatha? Yaye baguquka ngenxa yokunqula ngeCawa, usuku olwanikelwa ngokusemthethweni nangokomoya nguMlawuli uConstantine kuthixo wakhe welanga. Kwaba mhlophe ukuba baguquke. Kwaye isebe labo kwelinye ibharangay nalo lalandela. Simangele nje uYehova nendlela asenza sonwabe ngayo ngokusibonisa oko anokukwenza. Iingxaki esatyhubela kuzo zawenza waxabiseka ngakumbi umsebenzi wethu. Kwaneeyure ezili-7, iikhilomitha ezingama-12 zokuqhuba isithuthuthu kwandivuyisa ngakumbi kuba ndandiqhubela uYehova. Kumnandi ukulila endleleni, udumisa uYehova ngenceba yakhe. Yinceba yakhe kuthi ebangela ukuba aphumeze wonke lo msebenzi.
Isibini esihle esingamaKristu salungiselela isithuthuthu, sidumisa uYehova ngaso. Ndingakuxelela okuninzi, kodwa kufuneka ndiyeke apha kuba ndibethwa zizo zonke ezi zinto. Shalom.

Ibandla eligcina iSabatha kwidolophu encinane yaseIsabela. Samangaliswa ngokumangalisayo ngokwaneleyo ukuba sibambe inkonzo ye-Erev Shabbat kwicawe yomhlobo wam ongumfundisi kwisiXeko saseCauayan. Kodwa eli bandla liye landothusa. Baguquka ngokoqobo “ngokunqula ngeCawe” engeyiyo imini eyasekwa ngu-Adonayi yokumnqula. Ngoku bakholelwa ukuba banqula uYehova ngomoya nangenyaniso ngenxa yokuba baye bemka kunqulo lwangeCawa ukuya kumhla wesi-7. Hayi, ayingo-7th Day Adventist. Mbongeni uNdikhoyo.
Xa uthelekisa indlela abasabela ngayo abantu bakwiiPhilippines naseBurundi, iba ngumahluko omkhulu gqitha kunoko sikubona kuMntla Merika. Xa utyala esitiyeni sakho ze omnye ummandla uvelise isityalo esikhulu kwaye loo mmandla ungaphaya ungenzi nto, usebenza ngokutyala ngakumbi kumhlaba ovelisa iziqhamo.
Bazalwana, ndinixelele kwiiLeta ezininzi zeNdaba ngoku kwisiprofeto sikaMateyu/umzekeliso ngabo bamenyiweyo emtshatweni. USirayeli akavumanga ukuza, kodwa uYehova wathi yiyani koohola beendlela, nasezindleleni, nimeme bonke enisukuba nihlangana nabo. Abo baseBurundi nabo bakwiiPhilippines bafuna ukuza kuloo mtshato yaye bayaguquka kubuxoki ababufundisiweyo nababufundisayo. Bambatha imiwunduzo emhlophe yobulungisa into omele uyinxibe ukuze ube kulo mtshato.
Sincede! Sincede sifumane abangakumbi abafuna ukuza bagcwalise ezo zihlalo. Sincede sifikelele nakwamanye amazwe angekasiva isigidimi sethu kwaye usincede siwalungiselele ukugcina unyaka weSabatha ka-2023.
“Kwiimeyile zethu kule veki”
Ndifuna ukukhuthaza ngamnye wenu ukuba aqhubeke nokwabelana kwaye axelele abantu ukuba babukele iimfundiso zethu zevidiyo. Fumana lowo unomdla kubo. Ndiyazi ukuba ividiyo yeziqalekiso ijolise kumaKrestu njengoko injalo incwadi ka-2016, kwaye xa eyibukele okanye eyifunda izibhalo esizisebenzisayo kwezi mfundiso ziyabagweba. Ngoko ke nceda wabelane ngazo rhoqo ngalo lonke ithuba olifumanayo.
Ndazi ngendoda eyabukela ividiyo yethu kwiKlabhu Yesiprofetho kwiveki enye. Wagcina iSabatha okokuqala kwiveki emva kokuba ethathe, kwaye ngomzuzu wokugqibela weza kukhenketho kunye nathi kwaye wayedanisa kunye noMqulu weTorah eSimcha Torah. Ngaphambi kokuba abukele iimfundiso zethu wayengumfundisi-ntsapho weSikolo seCawe. Emva koSirayeli wabuyela ukuze abelane nabantu beSikolo seCawe ngeemfundiso zethu waza wakhahlelwa ngaphandle. Ngoku ufundisa iqela elikhulu labantu abasuka ekhayeni lakhe.
Ngoko nceda wabelane ngazo zonke iimfundiso zethu. Iividiyo ziye zajongwa ngabantu abangaphezu kwesigidi esi-1.1. Kananjalo sinababukeli abangaphezu kwama-5,990 abasilandelayo kuYoutube. Ngoko nceda, le yenye yeendlela onokunceda ngayo ukwabelana nabanye ngomyalezo. Xa usenza, abantu bayatshintsha njengoko umbhali ongezantsi wenza emva kokubukela iividiyo.
UShalom uYosefu Ben Dumond,
Ndifuna ukunibulela ngokuzinikela kwenu eNkosini nasekusasazeni inyaniso yomthetho wakhe. Malunga neminyaka emibini edlulileyo ndabukela uthotho lwakho lwevidiyo kuYouTube. Yaqala kukhangelo lokuqonda ngakumbi malunga nenyanga yegazi kunye nobudlelwane bayo kunye neentsuku ezingcwele zeBhayibhile, kwaye ngoku, kwiminyaka emibini kamva, mna nomfazi wam sigcina iSabatha kunye neentsuku ezingcwele, kwaye sivumela intando ka-Adonayi ukuba ibe yintando yethu. ngokufunda ngenkuthalo iTorah.
Andinakuqala ukubulela ngobulungiseleli bakho. Iividiyo zakho ziphendule imibuzo emininzi yobomi obude malunga nesibhalo. Nalilizwi elidandulukayo ebumnyameni, ukuba silive, ukuze sijike ehlabathini, sifune iindlela zikaYehova. Kwakhona enkosi kakhulu, kwaye siyathandaza ukuba uElohim aqhubeke esikelela wena kunye nobulungiseleli bakho.
Shalom Shalom,
yianniMolo Joseph!
Ndivuya kakhulu ukuba uthumele ividiyo entsha kwi-Youtube malunga nosuku lwe-8! Lusuku lwam lokuzalwa olo, uTishri 22. Ndim ndedwa kusapho lwam owazalelwa kwi-mo'ed. Kwaye ndim ndedwa olandela iingcambu zokholo lwethu lwamaHebhere. Intsalela yosapho (enkulu) isekukholo lwevangeli. UThixo wandikhupha apho ngamandla amakhulu waza wabudiliza ubomi bam emhlabeni. Akusekho mfundisi kule ekklesia, akusekho mtshato, akusekho ndlu, akusekho nto. Ndandingene nzulu emhadini kangangokuba ndandifuna ukuzibulala. Kodwa uYHWH wanqanda…. Kwaye ngoku undiphakamisile: UQALE wandizisa emhlabeni apho ndandingenakwenza nto ngaphandle kokukhala ngokuzisola, kwaye KUKHO waphinda wandiphakamisa wandinika ubomi obutsha ngokupheleleyo, obuzele luvuyo! Ndiyayibhiyozela ngoku imithendeleko, ndigcina iShabbat kwaye ngoku ndikwinqanaba lokuba ndifuna ukugcina unyaka wesabatha – okuseleyo kuwo. Kodwa andikayazi ukuba njani. Iyandixaka: ndingaphila njani? Ndifuna ukutya endingazange ndikugcine! Ndingamthobela njani uYHWH??? Nceda undinike imikhondo!
Okwangoku ndifunda iincwadi zakho ngo-2016 kunye neziprofeto zika-Abraham. Ndiyaqala kancinci ukuqonda ukubaluleka kwale minyaka. Enkosi kakhulu ngokuba luncedo kum ukuba ndibeke ubomi bam kwindlela elungileyo!
Inkosi ikusikelele!
KB
IHolland (mhlawumbi Zebulon)
Molo uYosefu,
Ndimangaliswe ngendlela engakholelekiyo ngumsebenzi wakho kwaye ndibukele malunga nazo zonke iividiyo zakho zeYouTube.
Umsebenzi wenu kuluhlu lwegazi lwezizwe zakwaSirayeli ndiyazi ukuba wawunzima kwaye ndinombulelo kakhulu ngexesha enilibeke ukuze nifunde le nkcazelo ibalulekileyo.
Andingomshumayeli, ndingenabandla, kodwa ndingathanda ukufunda ngakumbi ngesi sihloko.
Ngaba unganceda nge-imeyile inkcazo yePowerPoint okanye amanqaku onawo ngalo mbandela.
Ukuba ndikhe ndacaphula okanye ndisebenzise umsebenzi wakho, ndiya kukunika ireferensi epheleleyo kwaye ukuba ufuna into ngembuyekezo ngomsebenzi wakho onzima, ndiyaqonda ngokupheleleyo, ndicela undazise.
Enkosi kakhulu kwaye ndijonge phambili ukuva umva kuwe.
Rani Zahr
“Ewe, kodwa uYesu wayigcina iChanukah. UYohane 10:22 uyangqina! HAYI!”
Ndandikwingxoxo malunga noMthendeleko weChanukah kunye neqela labantu kwaye baqhubeka bechaza izizathu ezifanayo zakudala zokuba bazive kufanelekile ukuyigcina kwaye bangayigcini iKrisimesi. Enyanisweni ngoku bayitshintshile iKrismesi, ebonakala ngokucacileyo ukuba ibubuhedeni kwaye ivela kunqulo lukaNimrodi, kwaye endaweni yayo bayitshintsha ngesihlahla seChanukah (umthi wekrismesi omncinane) kwaye ngoku gcina iChanukah. Kulo nyaka iChanukah iqala ekupheleni kwe-24 kaDisemba emva kokutshona kwelanga. Kwenzeka njalo ukuba kukuqala kweKrisimesi kunye noSanta eshiya isibonda esisemantla kwaye eqala ukunika ibhegi yakhe yezinto zokudlala.
Nokuba ndithethe kangaphi na, akukho namnye kubo owayifundayo into endiyibhalileyo. Ukuba awuzukufunda eli nqaku ke ithini inqaku lokuba ndibelane nawe? Awuyi kukhula.
I-Chanukah kunye neKrisimesi ngexesha elifanayo. Indlela eluncedo ngayo, inethamsanqa kwaye kulula kangakanani ukuba wonke umntu athethe nje umthendeleko owonwabileyo, okanye imibuliso yamaxesha onyaka okanye iiholide ezimnandi. Mna ngokwam andikhe ndithethe nenye kwezi zinto. Xa besitsho kum balindele ukuba ndiphendule, andiyenzi kwaye iba nzima ngokukhawuleza. Ndiyancuma ndithi sobonana late. Okanye ngamanye amaxesha ndithi hayi bendingayinqweneli lonto nakubani na. Bacinga ukuba ndithetha ngamatyala emva koko. Ndiye ndiyishiye kanjalo ndihambe.
Ugcina eyiphi ke kulo nyaka? Ayinamsebenzi nokuba yeyiphi oyigcinayo. Abanye benu banokuzigcina zombini kwaye bayibize ngokuba yiChanumas, okanye iChrisnukah. Kodwa ngetyholo le-Chanukah awuyi kukwazi ukufumana izipho ezininzi phantsi kwayo njengoko sisityholo esincinci kakhulu. Ke mhlawumbi ufumane umthi endaweni yoko uya kuba nezipho ezininzi phantsi kwawo.
Ukuba ugcina enye yale mithendeleko mibini ingcolileyo nengendawo ngoko uzinike wena kunye nosapho lwakho kwiinkohliso kunye nempembelelo kaSathana. Zombini iKrisimesi kunye neChanukah zaziwa ngokuba nguMthendeleko weZibane. IDiwali ikwabizwa ngokuba ngumthendeleko wezibane. Kulo nyaka iDiwali yenzeke ngo-Okthobha. Ngokwenza eminye imithendeleko engafumanekiyo kwiLevitikus 23 ukrexeze okanye unqule *thixo bambi, isohlwayo sokufa.
Ezi zinto ndizichazile amaxesha amaninzi. Kodwa kulo nyaka ndifumana ezimbini. I- twofer kuxa ufumana izinto ezimbini ngeshothi enye.
ESukkot kulo nyaka beniza kufunda iTorah okanye iKetuba yesivumelwano sethu somtshato noYehova. Ukuba uyenzile loo nto ke omnye wemithetho obuya kuwufunda ngulo.
ILev 20: 1 Wathetha uYehova kuMoses, esithi, 2 Uze uthi koonyana bakaSirayeli, Umntu ngomntu koonyana bakaSirayeli, nakubaphambukeli abaphambukele kwaSirayeli, othe wayinika uMoleki imbewu yakhe, wobulawa afe. abantu belizwe eli bomxuluba ngamatye. 3 Ke mna ndiya kumchasa loo mntu, ndimnqamle, angabikho phakathi kwabantu bakowabo; ngokuba uyinike uMoleki imbewu yakhe, ukuze ayenze inqambi ingcwele yam, alihlambele igama lam elingcwele. 4 Ukuba abantu belizwe eli bathe bawafihla amehlo abo kulowo uyinikelayo imbewu yakhe kuMoleki, abambulala; 5 mna ndomchasa loo mntu nemizalwane yakhe, ndimnqamle, nabo bonke abasukuba ke bamkhanuke, bekrexeza noMoleki, bangabikho phakathi kwabantu bakowabo. 6 Loo mphefumlo uthe wabheka kwabanemishologu, nakoosiyazi, ukuba ubalandele, ndowuchasa loo mphefumlo, ndiwunqamla, ungabikho phakathi kwabantu bakowawo.
Mandabelane ngayo njengoko i-Young's Literal Translation (YLT) isenza ngendlela ecace ngakumbi nengenaloyiko lokubiza umhlakulo ngokuba ngumhlakulo.
ILev 20: 1 Wathetha uYehova kuMoses, esithi, 2 Wothi koonyana bakaSirayeli, Umntu ngomntu koonyana bakaSirayeli, nakubaphambukeli abaphambukele kwaSirayeli, osukuba enikela imbewu yakhe kuMoleki, wobulawa afe. abantu belizwe eli bamxulube ngamatye; 3 Ke mna ndiya kumchasa loo mntu, ndimnqamle, angabikho phakathi kwabantu bakowabo; ngokuba uyinike uMoleki imbewu yakhe, ukuze ayenze inqambi ingcwele yam, ahlambele igama lam elingcwele. 4 Ukuba ke abantu belizwe eli bathe bawafihla amehlo abo kuloo mntu, ekunikeleni ngembewu yakhe kuMoleki, ukuba bangambulali; 5 mna ndomchasa loo mntu nemizalwane yakhe, ndimnqamle, nabo bonke abahenyuza ngokumlandela, behenyuzela ukumlandela uMoleki, bangabikho phakathi kwabantu bakowabo. 6 Xa athe wabheka kwabaneshologu, nakoosiyazi, wahenyuza ngokubalandela, ndowuchasa loo mphefumlo, ndiwunqamla, ungabikho phakathi kwabantu bakowawo.
Xa nisenza eminye imigidi engafumanekiyo kuLev 23 nibe nikrexeza nomnye uthixo ongenguye kwaphela. IKrisimesi kunye neHanukah kunye neDiwali yonke iminyhadala yezibane ezenziwa ngeli xesha lonyaka kunqulo lukaSathana.
Sicacisa imvelaphi yeNgelosi Enkulu yoKhanya kwimfundiso yethu engoKukhanyiselwa Okukhulu Koluntu.
Le yimfundiso yevidiyo enenxalenye ezimbini. Ndiyazi uninzi lwenu alunaxesha lokuyibukela. Yilahleko yakho leyo. Kodwa ndiyanibongoza ukuba nijonge omabini amacandelo kwaye nikwenze oko ASAP. Ezi zinto zisezindabeni zasebusuku. Nali icandelo lesibini. Qonda ukuba ngubani na esi sithunywa sokukhanya, nokuba senza ntoni na.
Abaninzi benu bayakuthethelela ukugcinwa kweHanukah ngenxa kaYohane 10:22. Ufunda ivesi enye kwaye ucinga ukuba uyiqiqile yonke. Ukuba nguwe lo woba usisibhanxa. Khula kwaye wenze uphononongo olufanelekileyo lweenyani. Ezo nyaniso ziqala kuYohane 7 zidlulele kuYohane 11. Uninzi lwenu lonqena ukwenza umsebenzi nokufunda ezi zinto. Hayi kungcono uhlale ungazi kwaye uqhubeke nokugcina ubudenge bakho nokuba abanye bathini.
Ukuba uyafuna ukwazi inyaniso ngoYohane 10:22 funda imfundiso yethu kuyo.
Kwakhona kule veki ndiza kukhubekisa ndicaphukise abanye benu.
Unyaka ngamnye ndizama ukungazibandakanyi kubuxoki beChanukah obufundiswayo nobusetyenziselwa ukuthethelela iminqweno yomntu ngamnye yokugcina lo mbhiyozo wobuxoki wezibane. Abanye, besebenzisa izizathu ezifanayo, benza njalo ukuthethelela ukugcinwa kweKrisimesi kwaye ukuba basuka kwimvelaphi yase-East Indian, ukugcinwa kukaDaliwa.
Masicace apha. Ibali lokuzalwa kukaYehshua emkhumbini awukho umcimbi wokungagcini iKrisimesi. Yiyo yonke imigibe yobuhedeni kunye nenyaniso yokuba uYehshua wazalwa ngoMthendeleko wamaXilongo kwaye kungekhona u-Dec.
Ngokuphathelele ixesha leChanukah ayilobali lezenzo zobuHero zeeMaccabees ekuthethwa ngazo apha. Ubuxoki malunga neoli ekhanyiswa iintsuku ze-8 kunye nokujijwa kwezibhalo ukuthethelela ukugcina esi siganeko yinto esiyichasayo. Makhe sithethe ngeeMaccabees ngoJulayi okanye ngePasika ngoko. Kukongezwa kwiTorah yenye iholide engafumanekiyo kwiLev 23.
Lo mnyhadala wobuxoki wexesha lezibane lilinge lokuzenza ukukhanya kokwenyani kukaYehova nokuba usebenzisa iZibhalo ezifanayo azisebenzisayo ethetha ngaYe-ukukhanya okuNyaniso.
2Co 11:13 Kuba abanjalo ngabapostile ababuxoki, ngabasebenzi abakhohlisayo, bezimilisa okwabapostile bakaKristu. 14 Akathi ngokungummangaliso azimilise okwesithunywa sokukhanya noSathana? 15 Akunto inkulu ke ngoko, ukuba abalungiseleli bakhe bazimilise okwabalungiseleli bobulungisa; abasiphelo siya kuba ngokwemisebenzi yabo.
Lixesha lokuba sivume; ngokunjalo abanye benu basebenza egameni likaSathana. Nikhetha ukulandela izithethe zabantu kunelizwi likaYehova. Wena "ewe kodwa ..." ngokwenu nithethelele yonke into kwaye nilwe nabo babhenca inyani.
Abo kuni babekade benokholo lobuKristu kwaye ngoku bagcina iTorah, uhlobo oluthile, bathethelela ukugcinwa kweChanukah ngokusekelwe kuYohane 10. Ngoko ngoku makhe sijonge kuyo.
UYOHANE 10:22 Ke kaloku, kwabakho umthendeleko wokuhlaziywa kwetempile eYerusalem; kwaye kusebusika. 23 Waye ehambahamba uYesu etempileni, evarandeni kaSolomon.
Ngaba uYehshua wawugcina uMthendeleko weChanukah ngomhla wama-25 wenyanga ye-9?
Lixesha lokuba ufunde inyaniso. Kodwa wakube uyenzile uya “ewe, kodwa…” ngokwenu ukukhanyela iinyani ukuze nje nizive nilungile kwaye nihlale nikunye nabanye abakhohlisiweyo. Ngaba sele ubambelele ngokuqinileyo kwizithethe zakho ezililize kangangokuba awusenakuphinda ulukhonze uthando lwakho lokuqala-ukugcina iTorah nokuthobela uYehova ngokuthi ungongezi NANTO eLizwini Lakhe? Ungandiqumbela ngoku kodwa uya kuyazi impendulo yombuzo wam ekupheleni kweli nqaku.
Igama elithi ubusika apha lithi;
G5494 cheimn khi-mone'
Ukusuka kwimvelaphi ye che (ukugalela; ngokufana nesiseko se-G5490 ngombono womjelo), okuthetha isaqhwithi (njengemvula egalelayo); ngokuthi, ixesha lemvula, oko kukuthi, ubusika: – isaqhwithi, imozulu embi, ubusika.
Yayilixesha lemvula xa uYoshuwa wayehambahamba endlwini yenkundla kaSolomon.
KwaSirayeli, umjikelo wonyaka namaxesha awo onyaka amane awuphawulwa ngokucacileyo njengamazwe akumntla wawo. Kodwa kumaYuda lonke ixesha lonyaka yayilixesha elikhethekileyo nesikhumbuzo sezithembiso zikaThixo, njengoko wathi kuNowa “ixesha lokuhlwayela nokuvuna, ukubanda nobushushu, ihlobo nobusika” ( Genesis 8:22 ).
Gen 8:21 UYehova weva ivumba elithozamisayo. Wathi uYehova entliziyweni yakhe, Andisayi kuphinda ndilitshabhise ihlabathi ngenxa yomntu, ngokuba ukuyila kwentliziyo yomntu kubi kwasebutsheni bakhe. Andiyi kuphinda ndiyibethe yonke into ephilileyo njengoko ndenze ngako. 22 Kuthabathela apha, ngayo yonke imihla yehlabathi, akuyi kuphela ukuhlwayela nokuvuna, ukubanda nobushushu, ihlobo nobusika, imini nobusuku.
Nangona iBhayibhile ikhankanya ngokukhethekileyo ihlobo, ubusika, intwasahlobo nokwindla, kusenokukothusa ukwazi ukuba iBhayibhile ayikhe ithethe ngamaxesha onyaka amane, kodwa ikhankanya amabini kuphela. Igama lesiHebhere elithi “stav”, eliguqulelwe namhlanje ngokuthi “ekwindla,” likhankanywa kube kanye kuphela eBhayibhileni kwiNgoma yazo iiNgoma “kuba yabonani, ubusika budlule, imvula igqithile yemka…” ( INgoma 2:11 ) I-"stav" ithetha ngokwenene ngexesha leemvula zasebusika. Igama lesiHebhere elithi “aviv”, eliguqulelwe namhlanje njengentwasahlobo likhankanywa kabini eBhayibhileni, omabini abhekisela kwinqanaba lokuvuthwa kwerhasi kunexesha lonyaka. Inyanga ka-Aviv (hodesh ha'aviv) lixesha lokuvuthwa kwerhasi. Kambe ke, le yinyanga yesiHebhere uNissan. Akukho kukhankanywa kwexesha lonyaka ekuthiwa yintlakohlaza naphi na eBhayibhileni. Ngoko ke simele sigqibe kwelokuba iBhayibhile igqabaza kuphela amaxesha amabini onyaka, ihlobo nobusika, okanye njengoko ababhali beTalmud besitsho, “imihla yelanga” ‘nemihla yemvula.
Ngamaxesha amabini nje onyaka sinokuqonda ukuba ixesha lasehlotyeni liqala xa iBhali i-Aviv kwaye inyanga yokuqala iqalile. Kule nyanga yokuqala yiMihla eNgcwele yaseNtwasahlobo yePasika nezonka ezingenagwele.
Kwiinyanga ezintandathu kamva iqala inyanga yesi-7. Kwaye ngenxa yokuba unyaka uneenyanga ezili-12, ezi-6 zasehlotyeni nezi-6 zasebusika, eyesi-7 iqala ebusika. Loo nyanga ye-7 iqulethe iMithendeleko yoKuwa; Umthendeleko wamaXilongo, uMhla woCamagushelo kunye noMthendeleko weMinquba kunye noMthendeleko woSuku lweSibhozo we "Simchat Torah." Konke oku kwenzeka ngexesha "labusika".
Siyalelwa ukuba siyenze imithendeleko kaYehova kathathu ngonyaka.
IEKSODUS 23:14 Uze undenzele umthendeleko kathathu ngomnyaka. 15 Uze uwugcine umthendeleko wezonka ezingenagwele. Wodla izonka ezingenagwele imihla esixhenxe, njengoko ndakuwiselayo umthetho, ngexesha elimisiweyo lenyanga enguAbhibhi, ngokuba waphuma ngayo eYiputa. kungabikho bani ubonakala phambi kwam elambatha. 16 Kananjalo umthendeleko wokuvuna, wentlahlela yemigudu yakho yokuhlwayela entsimini; Kwanomthendeleko wokuhlanganisa, ekupheleni konyaka, ekuhlanganiseni kwakho umsebenzi wakho entsimini; 17 Izihlandlo ezithathu ngomnyaka mayibonakale yonke into eyindoda yakowenu phambi kweNkosi uYehova.
UYehshua wayengumYuda kwaye ngewayewugcinile lo mthetho. Ukuba wayengayigcinanga loo nto wayeya kuba wona aze azenze angafaneleki ukuba unguMesiya.
Ngoku makhe sifumane imbono efanelekileyo yento eyenzekayo ekhokelela kwingxelo ekuYohane 10 abaninzi abayisebenzisayo ukuthethelela ukuyeka iKrisimesi ukuze baqalise ukugcinwa kwenye iholide yobuxoki namhlanje ebizwa ngokuba yiChanukah.
UYOHANE 7:1 Emveni kwezi zinto, wayehamba uYesu kwelaseGalili; kuba ebengathandi ukuhamba kwelakwaYuda; ngokuba amaYuda ebefuna ukumbulala. 2 Ke kaloku, wawukufuphi umthendeleko wamaYuda weminquba.
Njengoko siqhubeka sifunda uYohane siyabona ukuba uYehu wayefundisa etempileni ngelo xesha.
UYOHANE 7:14 Ke kaloku, kwakubon' ukuba sekuphakathi komthendeleko, wenyuka uYesu waya etempileni, wafundisa.
UYOHANE 7:28 Wadanduluka ke uYesu, efundisa etempileni, wathi, Nina niyandazi, nikwazi nalapho ndivela khona. Andizanga ngokwam; uyinyaniso owandithumayo, eningamaziyo nina.
UYOHANE 7:37 Ke kaloku, ngomhla wokugqibela womthendeleko omkhulu, wema uYesu, wadanduluka esithi, Ukuba kukho othi anxanwe, makeze kum asele. 38 Lowo ukholwayo kum, njengoko satshoyo isibhalo, kuya kumpompoza imilambo yamanzi aphilileyo, iphuma embilinini wakhe. 39 Oku wakutsho ke ngaye uMoya, ababeza kumamkeliswa abo bakholwayo kuye, ngokuba ebengekamkelwa uMoya oyiNgcwele, ngenxa yokuba uYesu ebengekazukiswa. Inene lo ngumprofeti.
Umhla wokugqibela woMthendeleko nguMhla weSixhenxe weSukkot. Kusekho olunye uSuku oluNgcwele olubizwa ngokuba luSuku lweSibhozo. Yile nto sifunda ngayo njengoko uYohane 7 ephela aze uYohane isahluko 8 aqalise.
UYOHANE 7:53 Walowo ke waya kweyakhe indlu.
UYOHANE 8:1 UYesu ke yena waya eNtabeni yemiNquma. 2 Uthe ke kwakusa, wabuya weza etempileni; baye bonke abantu besiza kuye. Wahlala phantsi, wabafundisa.
Kuleli xesha ngoMthendeleko woSuku lweSibhozo apho sifunda ngoYehshua ngokuba "uKhanya lwehlabathi" kwaye ngala mazwi abaninzi baya kuzama ukuba kwaye basebenzise kuMthendeleko weChanukah ngomhla we-25 kwinyanga ye-9, leyo. ayikho emxholweni ngokupheleleyo.
UYOHANE 8:12 Wabuya ngoko uYesu wathetha kubo, esithi, Ndim ukhanyiselo lwehlabathi. Lowo undilandelayo akasayi kuhamba ebumnyameni; yena uya kuba nalo ukhanyiso lobomi.
Ukuza kuthi ga ngoku yonke into ebesiyifunda kuYohane 7 no-8 yenzekile ngexesha leSukkot nangosuku lwesibhozo. Ngoku njengoko sigqiba isahluko sesi-8 isenguMhla wesi-8, uSuku oluNgcwele lokugqibela. Isahluko 9 siqhubeka ukusuka kwisahluko 8 xa uYehu wayedlula kwabo babefuna ukumxuluba ngamatye. Uthe ke edlula kubo, wayibona imfama. Kusengumhla we-8, kuseyimini engcwele nangoku useJerusalem kuba le mfama yaya kuhlamba amehlo echibini laseSilowa.
UYOHANE 8:58 Wathi kuwo uYesu, Inene, inene, ndithi kuni, Engekabikho uAbraham, mna ndikho kade. 59 Ngoko achola amatye ukuba amgibisele. Wazimela ke uYesu, ephumile etempileni, ecanda phakathi kwabo, edlula.
UYOHANE 9:1 Uthe ke edlula, wabona umntu obe eyimfama kwasekuzalweni kwakhe. 2 Bambuza ke abafundi bakhe, besithi, Rabhi, ngubani na owonayo, ngulo, ngabazali bakhe, sini na, ukuze azalwe eyimfama nje?
Sifunde into ebalulekileyo kwindinyana ye-14.
UYOHANE 9:14 Ke kaloku yayiyisabatha, oko uYesu wenza udaka, wawavula amehlo akhe.
Igama eliguqulelwe apha ngokuthi Sabatha nguSabbaton.
G4521 sabbaton sab'-bat-on
Ivela kwisiHebhere [H7676]; iSabatha (oko kukuthi, iSabatha), okanye usuku lokuphumla kweveki ngeeveki kwiinkonzo zehlabathi (kwakunye nokugcinwa okanye iziko ngokwalo); ukongezelela isiqingatha sobusuku, oko kukuthi, isithuba esiphakathi kweesabatha ezimbini; ngokunjalo isininzi kuzo zonke ezi zicelo zingentla: – isabatha (usuku), iveki.
I-Strong's ayilunganga apha. ISabbaton yinombolo H7677. Ewe, isuka ku-7676. Kodwa kukho umahluko omkhulu. 7677 ligama elithi Sabbaton! Kwaye iSabbaton lusuku olungcwele oluphakamileyo.
H7677 shabbathôn shab-baw-thone'
Ukusuka kwi-H7676; isabatha okanye iholide ekhethekileyo: – ukuphumla, isabatha.
UYehshua waphilisa indoda eyimfama ngoMhla oNgcwele oPhezulu woSuku lweSibhozo. Sifunda ngeziganeko zale ndoda iyimfama kude kuphele iSahluko 9 kwaye siqhubekeka kwisahluko se-10. Yaye le ncoko iqhubeka phakathi kukaYehshua nabaFarisi ukuya kuthi ga kwindinyana ye-18.
Emva koko uYohane usixelela ngeziphumo zezi ncoko ngenxa yokuphiliswa kwemfama kude kube yindinyana xa uYohane wathi uYehshua wayehamba kwiveranda yeTempile kaSolomon. Oku kuqhubekeka nezinto ezazisandul’ ukwenzeka ngoMthendeleko weMinquba kwaza kwalandela uMthendeleko woMhla wesi-8 okwabizwa ngokuba ngumthendeleko wonikezelo.
UYOHANE 10:22 Ke kaloku, kwabakho umthendeleko wokuhlaziywa kwetempile eYerusalem; kwaye kusebusika. 23 Waye ehambahamba uYesu etempileni, evarandeni kaSolomon. 24 Amngqonga ngoko amaYuda, athi kuye, Koda kube nini na usiphongomisile? Ukuba unguye uKristu, sixelele ngokuphandle. 25 Wawaphendula uYesu wathi, Ndinixelele, noko anikholwa; Imisebenzi endiyenzayo egameni likaBawo waM, yona iyangqina ngaM.
Umthendeleko weminquba wawulandelwa ngumsitho womhla wesibhozo nokwaziwa ngokuba ngumthendeleko wonikezelo, wawusele uphelile kwaye yayilusuku olulandelayo xa abantu beqala ukubuyela emakhayeni abo. Kuthe ngelo xesha ke, emva kokuphela komthendeleko wonikezelo, athi amaYuda amngqonga uYehuwa, aza aqhubeka naloo ncoko awayenayo ngetheko.
Le ngcamango yobuxoki yokuba oku kubhekiselele kwi-Chanukah ngomhla we-25 kwinyanga ye-9 ayinyanisekanga iyagula. Ukwazi abaninzi kangaka baye bathabatha uYohane 10:22 baza bamjija baza bayisebenzisa kakubi njengoko besenza ngoku—ukuze bazigwebe ngokugcina into eyayilwa ngabaFarisi kwiTalmud. Ezo zinto zikwiTalmud, azizange zibhalwe de kwasemva kowama-200 CE kwakude kudala emva kokuba iTempile yatshatyalaliswa ngowama-70 CE
Ukugcinwa koko namhlanje kwaziwa ngokuba yiChanukah (Chanukah ngesiHebhere “Ukuzinikela”) nokukuthethelela ngenxa kaYohane 10:22 bubuxoki njengoko usandul’ ukufunda. UYehshua wayengayigcini iChanukah ngomhla we-25 kwinyanga ye-9! Wayesandul’ ukugqiba ukwenza uMthendeleko weMinquba, owathi ngoko walandelwa nguMthendeleko weMini yesi-8 nobizwa ngokuba nguMthendeleko wonikezelo. Le yiHagi yesithathu, esiyalelwa ukuba sinyuke siye eYerusalem, siyigcine.
Makhe ndikunike enye into omawuyiqwalasele.
IEKSODUS 16:4 Wathi uYehova kuMoses, Uyabona, ndiya kuninisela isonka sivela ezulwini; Baya kuphuma abantu, babuthe isabelo semini esilingene imini, ukuze ndibalinge ukuba bohamba ngomyalelo wam, abayi kuhamba ngawo, kusini na. 5 Kothi ngomhla wesithandathu, balungise oko bakuzisileyo; koba ngumlinganiselo ophindwe kabini kunoko bathe bakubutha imihla ngemihla.
Ukunikelwa kwemana kwakuyindlela yokuba uYehova abavavanye oonyana bakaSirayeli, abone ukuba babeya kumthobela na.
IEKSODUS 16:22 Kwathi ngemini yesithandathu, babutha isonka semihla emibini, iihomere ezimbini mntwini mnye. Zeza zonke izikhulu zebandla, zamxelela uMoses. 23 Wathi kubo, Yiyo le into ayithethileyo uYehova, Ngomso luphumlo, yisabatha engcwele kuYehova. Bhaka oko uya kukubhaka namhlanje, kwaye ubilise oko uya kukupheka. Kugcineni okuseleyo, zigcineni, zigcinwe kude kuse. 24 Bayibeka ke kwada kwasa, njengoko watshoyo uMoses. ayanuka, akwabakho mpethu kuyo; 25 Wathi uMoses Yidleni namhla. Kuba namhlanje yisabatha kuYehova. namhla aniyi kuyifumana endle. 26 Noyibutha imihla emithandathu; ngomhla wesixhenxe yisabatha, ayisayi kubakho. 27 Kwathi ngomhla wesixhenxe, inxenye yabantu yaphuma, isiya kubutha. Kwaye abazange bafumane nanye. 28 Wathi uYehova kuMoses, Kuya kuda kube nini na, ningavumi ukuyigcina imithetho yam nemiyalelo yam? 29 Niyabona ke, uYehova uninike isabatha; kungenxa yoko athe ngomhla wesithandathu waninika isonka semihla emibini. Elowo makahlale endaweni yakhe. Makungabikho bani uphumayo endaweni yakhe ngomhla wesixhenxe; 30 Baye bephumla ke abantu ngomhla wesixhenxe.
Ngokulungiselela imana ngeentsuku ezintandathu zeveki kodwa kungekhona eyesixhenxe, uYehova wayebavavanya abantu Bakhe. Kodwa wayebavavanya njani? Njengoko kubonisiwe kwindinyana 4, uYehova wayefunda “enoba baya kuhamba emthethweni wam, kusini na.” Ngaba babeza kukhetha indlela kaYehova okanye eyabo indlela? Abanye baluphumelela ngokukhawuleza olo vavanyo ( indinyana 27-29 ).
Abantu babengasebenzi ngeSabatha, kuba yayingekho imana eyayiza kucholwa. Oko bakwenzayo kukungamthobeli uYehova nokumkholelwa. UYehova wababuza:
Kuya kuda kube nini na, ningavumi ukuyigcina imithetho yam nemiyalelo yam?
Iiveki ngeeveki kangangeminyaka engama-40 uYehova wayebavavanya abantu ukuze abone enoba babeya kumthobela kusini na.
Deut 8:2 Uze uyikhumbule yonke indlela akuhambise ngayo uYehova uThixo wakho, le minyaka imashumi mane entlango, ukuba akuthobe, akulinge, akwazi okusentliziyweni yakho, ukuba woyigcina imithetho yakhe, akuyi kuyigcina, kusini na.
Deut 8:15 Wakuhambisa entlango enkulu eyoyikekayo, eneenyoka ezinobuhlungu, noonomadudwane, nomhlaba ongenamanzi, owakukhuphayo amanzi eweni leqhwitha, 16 owakudlisa imana entlango. into ababengayazi ooyihlo, ukuze akuthobe, akulinge, ukuba akwenzele okulungileyo ekupheleni kwakho; 17 ukuze ungathi entliziyweni yakho, Ngamandla am, nokomelela kwesandla sam. bundifumene obu butyebi. 18 Uze umkhumbule uYehova uThixo wakho, ngokuba nguye okunika amandla okuzuza ubutyebi, ukuze awumise umnqophiso wakhe abewufungele ooyihlo, njengoko kunjalo namhla.
Ngoku sikwimihla yokugqibela yaye uYehova uthulule uMoya wakhe oyiNgcwele kuye ngamnye wenu. Uphinda abeke iisabatha zakhe phambi kwenu zibe ngumqondiso phakathi kwakho naye, ukuze abone ukuba uya kumthobela okanye akuyi kumthobela. Ukuba siyayigcina iTorah yaKhe siya KUPHILA kuyo.
UHEZEKILE 20:10 Ndabakhupha ke ezweni laseYiputa, ndabasa entlango. 11 ndabanika imimiselo yam, ndabazisa namasiko am, awothi umntu ewenzile aphile ngawo. 12 Kananjalo ndabanika iisabatha zam, ukuba zibe ngumqondiso phakathi kwam nabo, ukuze bazi ukuba mna Yehova ndiya bangcwalisa. 13 Indlu kaSirayeli yesuka yaba neenkani kum entlango; abahamba ngemimiselo yam; bawacekisa amasiko am, awothi umntu ewenzile, aphile ngawo. bazihlambela kakhulu iisabatha zam. Ndathi ke, ndiya kuthulula ubushushu bam phezu kwabo entlango, ukuze ndibatshabalalise.
Abaninzi kuni bazicingela ukuba balumke kunoYehova. Uphuhlise imfundiso yenkolo malunga neChanukah kunye noYehshua. UYehova uninike iisabatha zakhe, yaye zonke zifumaneka kwiLevitikus 23 isabatha yeeveki ngeeveki nangemihla engcwele. Ewe, uthi "siyazigcina ezi" kodwa ke abanye benu bayala ukugcina uNyaka weSabatha kwaye niyayithethelela loo nto, emva koko nithethelela ukongeza ezinye iiholide kwezo zikuLev 23, njengeHanukah.
Sikwimihla yokugqibela kwaye uYehova uyaKUVAVANYA ngoku ukuze abone ukuba uya kumthobela okanye akuyi kumthobela.
Deu 4:2 Ize ningongezi ezwini endiniwisela umthetho ngalo, ize ninganciphisi nto kulo, ukuze niyigcine imithetho kaYehova uThixo wenu, endiniwisela yona.
Deu 12:32 Zonke izinto endiniwisele umthetho ngazo, zigcineni nizenze; Uze ungongezi kuyo, unganciphisi nto;
Rev 22:18 Kuba ndiyangqina kubo bonke abawevayo amazwi esiprofeto sale ncwadi, ukuba, Ukuba uthe umntu wongeza kwezo zinto, uThixo uya kongeza kuye izibetho ezibhaliweyo kule ncwadi.
Xa uthe wongeza ezinye iiholide kwezo zikwiLev 23, ubeka wena nentsapho yakho esichengeni kwiziqalekiso zeLev 26. Phinda ukhangele oko akuthethayo uHezekile, ukuthi, bazihlambela kakhulu iisabatha zam; Ndathi ke, ndiya kuthulula ubushushu bam phezu kwabo entlango, ukuze ndibatshabalalise.
Kululuvo lwam oluqinileyo ukuba uYehova wamvumela uYohane ukuba achaze ukuba ‘luKuzahlulelo’ ‘nobusika’ ukuze uYehova anivavanye kule mihla yokugqibela enoba niya kuyihlambela kusini na iSabatha Yakhe ngokongezelela kuyo ezinye iiholide. Ungqina abo baza kuba ngooKumkani nababingeleli eBukumkanini. UKumkani uDavide uya kubalawula ngexesha leMillennium kwaye uKumkani uDavide akazange eve ngomthendeleko we "Chanukah". UKumkani uDavide akayi kugcina i-Chanukah ngexesha lewaka leminyaka.
Psa 26:2 Ndicikide, Yehova, undilinge; hlambulula intliziyo yam nengqondo yam.
Ze nizicikide uthando lwenu kuYehova, nigcine oko akuthethileyo, Lev 23 nakuLev 25; ningongezi kuyo.
Ngoku funda ngoNikelo lwenene awalwenzayo uSolomon kunye nolo uYeshuwa wayelugcinele isikhumbuzo. Kweza ukhanyiso lwenene, lwayizalisa itempile. Hayi ukukhanya okukhohlisayo kwikhandlela.
1 YOOKUMKANI 8:1 USolomon wawabizela ndawonye amadoda amakhulu akwaSirayeli, neentloko zonke zezizwe, iintloko zezindlu zooyise zoonyana bakaSirayeli, kukumkani uSolomon eYerusalem, ukuba bayinyuse ityeya yomnqophiso kaYehova. emzini kaDavide, oko kukuthi, iZiyon. 2 Abizelwa ndawonye kukumkani uSolomon onke amadoda akwaSirayeli emthendelekweni ngenyanga enguEtanim: yinyanga yesixhenxe ke leyo. 3 Angena ke onke amadoda amakhulu akwaSirayeli; bayithwala ababingeleli ityeya leyo. 4 Benyuka nayo ityeya kaYehova, nentente yokuhlangana, neempahla zonke zengcwele ezibe zisententeni; benyuka nazo ababingeleli nabaLevi. 5 Ke ukumkani uSolomon nebandla lonke lamaSirayeli, elibe lihlanganiselene kuye, linaye phambi kwetyeya, babingelela impahla emfutshane neenkomo ezingenakubalwa, ezingenakulinganiswa ukuba zininzi kwazo. 6 Bayingenisa ababingeleli ityeya yomnqophiso kaYehova endaweni yayo, engcweleni yendlu, engcweleni kangcwele, phantsi kwamaphiko eekerubhi. 7 ngokuba iikerubhi zaye ziwolulele amaphiko phezu kwendawo yetyeya. Iikerubhi zayisithelisa ityeya nezibonda zayo ngaphezulu. 8 Zazizide izibonda, zibonakala iincam zezibonda endaweni engcwele, phambi kwengcwele kangcwele. Kwaye abazange babonwe ngaphandle. zilapho ke unanamhla. 9 Kwakungekho nto etyeyeni, yayingamacwecwe amabini amatye kuphela, awawabeka khona uMoses eHorebhe, oko uYehova wanqophisana noonyana bakaSirayeli, ekuphumeni kwabo ezweni laseYiputa. 10 Kwathi xa ababingeleli bephuma kwiNgcwele yeeNgcwele, ilifu lazalisa indlu kaYehova. 11 Ababingeleli babengenakukwazi ukuma ukuze balungiselele ngenxa yelifu, kuba ubuqaqawuli bukaYehova babuyizalisile indlu kaYehova. 12 Waza uSolomon wathi, UYehova uthe uya kuhlala ebumnyameni obukhulu. 13 Inene, ndikwakhele indlu ephezulu, indawo yokuba uhlale ngonaphakade. 14 Wee guququ ukumkani walisikelela lonke ibandla lakwaSirayeli. Lonke ibandla lakwaSirayeli lema. 15Wathi, Makabongwe uYehova, uThixo kaSirayeli, owathethayo ngomlomo wakhe kuDavide ubawo, wakuzalisa ngesandla sakhe, wathi, 16Kususela kwimini yokubakhupha kwam abantu bam amaSirayeli eYiputa, andinyulanga mzi ezizweni zonke zakwaSirayeli wokwakha indlu, yokuba libe khona igama lam; Ke mna ndanyula uDavide ukuba abe phezu kwabantu bam amaSirayeli. 17 Kwaye kukho entliziyweni kaDavide ubawo ukuthi alakhele indlu igama likaYehova, uThixo kaSirayeli. 18 Wathi uYehova kuDavide ubawo, Ngenxa enokuba kwakukho entliziyweni yakho ukuthi ulakhele indlu igama lam, walungisa ngokuthi kubekho oko entliziyweni yakho; 19 Ke yona indlu ayisayi kuyakha wena; ngunyana wakho ophuma esinqeni sakho, oya kulakhela indlu igama lam. 20 Ulimisile ke uYehova ilizwi lakhe awalithethayo; ndisuke mna esikhundleni sikaDavide ubawo. ndihlale etroneni yakwaSirayeli, njengoko wakuthethayo uYehova. ndalakhela indlu igama likaYehova uThixo kaSirayeli. 21 Ndayimisela khona indawo yetyeya, apho ukhona umnqophiso kaYehova, awawenzayo noobawo bethu ekubakhupheni kwakhe ezweni laseYiputa. 22 Wema ke uSolomon phambi kwesibingelelo sikaYehova, phambi kwebandla lonke lamaSirayeli, wazolulela ezulwini izandla zakhe. 23Wathi, Yehova, Thixo kaSirayeli, akukho Thixo unjengawe emazulwini phezulu nasemhlabeni phantsi, ubagcinelayo umnqophiso nenceba abakhonzi bakho, abahamba phambi kwakho ngentliziyo yabo yonke; umkhonzi uDavide ubawo njengoko wakuthethayo kuye; wakuthetha ngomlomo wakho, wakuzalisa ngesandla sakho, njengoko kunjalo namhla. 25 Kaloku, Yehova, Thixo kaSirayeli, mgcinele umkhonzi wakho uDavide ubawo oko wakuthethayo kuye, usithi, Ebusweni bam akuyi kunqunyulwa ndoda yakuhlala etroneni yakwaSirayeli; oonyana mabayigcine indlela yabo, bahambe phambi kwam, njengoko wahamba ngako wena phambi kwam. 26 Kaloku, Thixo kaSirayeli, makhe libe yinyaniso ilizwi lakho, ilizwi owalithethayo kumkhonzi wakho uDavide ubawo. 27 Ngaba uThixo uya kuhlala emhlabeni na? Yabona, izulu lamazulu, nezulu lawo amazulu, alikulingene. Ibeke phi ke yona le ndlu ndiyakhileyo? 28 Noko ke, Yehova Thixo wam, ubuyile emthandazweni womkhonzi wakho, nasekutarhuziseni kwakhe, weva ukumemelela nokuthandaza, athandaza ngako umkhonzi wakho phambi kwakho namhla; 29 ukuba amehlo akho akhangele kule ndlu ubusuku nemini, kwindawo othe, Liya kuba kuyo igama lam; uphulaphule umthandazo athandaza ngawo umkhonzi wakho kule ndawo. 30 usiphulaphule isikhalo somkhonzi wakho, nabantu bakho amaSirayeli, abaya kuthandaza ngako kule ndawo; uve ke wena emazulwini, endaweni ohlala kuyo; uve ke, uxolele; 31 Ukuba ubani uthe wona ummelwane wakhe, ukuba uthe wathweswa isifungo sokumfungisa, ukuba sithe safika isifungo phambi kwesibingelelo sakho kule ndlu, 32 yiva ke wena emazulwini, wenze, ubagwebe abakhonzi bakho. mxelele ongendawo ukuba ongendawo, uyibeke indlela yakhe entlokweni yakhe, uligwebe ilungisa, umnike ngokobulungisa bakhe. 33 Xa bathe abantu bakho amaSirayeli batyunyuzwa ziintshaba zabo kuba bekonile, baza babuyela kuwe, balivuma igama lakho, bathandaza, bakhala kuwe kule ndlu: 34 yiva ke wena emazulwini, usixolele isono sakho. abantu bakwaSirayeli, ubabuyisele emhlabeni owawunika ooyise. 35Xa lavalwa izulu, akwabakho mvula, ngokuba bekonile, bathe bathandaza bekule ndawo, balivuma igama lakho, babuya esonweni sabo, ngokuba ubacinezele: 36 yiva ke wena emazulwini, usixolele isono sabo. Abakhonzi bakho, nabantu bakho amaSirayeli, ngokuba ubafundisa indlela elungileyo abaya kuhamba ngayo, unise imvula ezweni lakho, olinike abantu bakho ukuba libe lilifa. 37 Xa kuthe kwakho indlala elizweni, xa kuthe kwakho indyikitya yokufa, xa kuthe kwakho imbabala, nexoshomba, neenkumbi; ukuba kuthe kwakho iinkumbi; Ukuba luthe lwabarhawula utshaba lwabo ezweni lemizi yabo, nokuba sisiphi na isibetho, nokuba sisiphi na isifo, 38 nokuba sisiphi na isibetho, nokutarhuzisa nokuba kukuphi na, nokuba kukuphi na, nokuba kukutarhuzisa nokuba kukuphi na ngomntu ebantwini bakho bonke amaSirayeli, othe wasazi elowo isibetho sentliziyo yakhe, azolula izandla zakhe. 39 yiva ke wena emazulwini, endaweni ohlala kuyo, uxolele, wenze, umnike elowo ngokweendlela zakhe zonke, ngokuyazi kwakho intliziyo yakhe (ngokuba nguwe wedwa oyazi intliziyo yakhe); Ngokuba nguwe wedwa ozaziyo iintliziyo zoonyana baka-Adam. 40 Yenza le nto, ukuze bakoyike yonke imihla yokuphila kwabo emhlabeni owawunika oobawo. 41 Ngowasemzini ongengowabantu bakho amaSirayeli, ophuma ezweni elikude ngenxa yegama lakho; 42 Ngokuba baya kuliva igama lakho elikhulu, nesandla sakho esithe nkqi, nengalo yakho eyolukileyo; 43 ukuba uthe weza kuthandaza kule ndlu, XNUMX yiva wena emazulwini, endaweni ohlala kuyo, wenze ngako konke athe wakunqula owolunye uhlanga, ukuze zonke izizwe zehlabathi zilazi igama lakho, zikoyike; njengoko benza ngako abantu bakho amaSirayeli, ukuze bazi ukuba le ndlu ndiyakhileyo ibizwe ngegama lakho. 44 Xa bathe abantu bakho baphuma baya kulwa notshaba lwabo, apho ubathumela khona, bathandaza kuYehova, bebhekisa kulo mzi uwunyulileyo, nakwindlu endiyakhele igama lakho: 45 yiva ke emazulwini umthandazo wabo, nokuthandaza kwabo. ukukhala kwabo, ubagwebele. 46 Ukuba bakona kuwe (kuba akukho mntu ungoniyo), kwaye ukuba uyabacaphukisa, kwaye ubanikele kwiintshaba, baze basiwe kwilizwe lotshaba, kude okanye kufutshane, 47 kodwa ukuba baya kucinga ngaphakathi kwabo kwilizwe abathinjelwe kulo, baze baguquke, bathandaze kuwe kwilizwe labathimbi babo, besithi, 'Sonile kwaye senze ubugwenxa, senze ububi,' 48 baze babuyele kuwe ngentliziyo yabo yonke nangomphefumlo wabo wonke, kwilizwe leentshaba zabo ezabathimba, baze bathandaze kuwe bebhekisa kwilizwe labo owalinika ooyise, kwisixeko osikhethileyo, nakwisixeko osikhethileyo,
49 uve ke umthandazo wabo nokukhala kwabo emazulwini, endaweni ohlala kuyo, ubagwebele; , ube nemfesane phambi kwababathimbileyo, ukuze babe nofefe ngabo. 50 Ngokuba ngabantu bakho, nelifa lakho, obakhuphileyo eYiputa, phakathi kweziko lesinyithi; 51 ngokuba amehlo akho akhangele emthandazweni womkhonzi wakho, nasemthandazweni wabantu bakho amaSirayeli; ukuba ubeve kuko konke abakunqulayo kuwe. 52 Ngokuba wabahlula wena ezizweni zonke zehlabathi, ukuba babe lilifa lakho, njengoko wathethayo ngoMoses umkhonzi wakho, ekubakhupheni kwakho oobawo eYiputa, Nkosi Yehova. 53 Kwathi, akugqiba uSolomon ukuthandaza konke oko kuthandaza nokutarhuzisa kuYehova, wesuka phambi kwesibingelelo sikaYehova ekuguqeni ngamadolo akhe, ezolulele ezulwini izandla zakhe. 54 Wema, walisikelela lonke ibandla lakwaSirayeli, ngezwi elikhulu, esithi, 55 Makabongwe uYehova, obanike ukuphumla abantu bakhe amaSirayeli, njengoko konke wakuthethayo; akwaphalala nalinye ilizwi kuwo onke amazwi akhe alungileyo, awawathethayo ngoMoses umkhonzi wakhe. 56 Ngamana uYehova uThixo wethu angaba nathi njengoko wayenoobawo bethu. makangasishiyi, angasishiyi, 57 ukuba ayithobele kuye intliziyo yethu, ukuba sihambe ngeendlela zakhe zonke, sigcine imithetho yakhe, nemimiselo yakhe, namasiko akhe, awabamisela oobawo. 58 Athi la mazwi am, ndiwathandazele phambi koYehova, abe kufuphi noYehova uThixo wethu imini nobusuku, ukuba amgwebele umkhonzi wakhe, abagwebele abantu bakhe amaSirayeli imini ngemini, 59 ngokuba bonke abantu behlabathi bayazi ukuba uYehova nguye uThixo; akukho wumbi. 60 Iphelele intliziyo yakho kuYehova uThixo wethu, ukuba uhambe ngemimiselo yakhe, uyigcine imithetho yakhe, njengoko kunjalo namhla. 61 Waye ke ukumkani, namaSirayeli onke kunye naye, ebingelela imibingelelo phambi koYehova. 62 Wabingelela ke uSolomon imibingelelo yokubulela, awayibingelelayo kuYehova; amashumi amabini anesibini amawaka eenkomo, ikhulu elinamanci amabini lamawaka empalula emfutshane. Bayisungula ke indlu kaYehova ukumkani noonyana bonke bakaSirayeli. 64 Ngaloo mini ukumkani wawungcwalisa umphakathi wentendelezo phambi kwendlu kaYehova. Ngokuba wayelenze khona idini elinyukayo, nomnikelo wokudla, namanqatha emibingelelo yoxolo; ngokuba isibingelelo sobhedu esiphambi koYehova besisincinane, singalahlanga idini elinyukayo, nomnikelo wokudla, namanqatha ombingelelo woxolo; 65 Ngelo xesha uSolomon wenza umthendeleko, enamaSirayeli onke, ibandla elikhulu, elithabathele ekungeneni kweHamati, lesa emlanjeni waseYiputa, phambi koYehova uThixo wethu, iintsuku ezisixhenxe neentsuku ezisixhenxe, iintsuku ezilishumi elinesine. 66 Ngosuku lwesibhozo wabandulula abantu. Bambonga ukumkani, baya ke ezintenteni zabo, bevuya, bechwayithile ngenxa yokulunga konke awakwenzayo uYehova kuDavide umkhonzi wakhe, nakumaSirayeli abantu bakhe.
Ngoku funda oko uYehova wakwenzayo ngolu suku lwesi-8 ngeli xesha.
2Kronike 5:1 Wagqitywa ke wonke umsebenzi awawenzela indlu kaYehova uSolomon. Wazingenisa uSolomon izinto ezingcwele zikaDavide uyise. Isilivere negolide nempahla yonke wayibeka ebuncwaneni bendlu kaThixo. 2 Wawabizela ndawonye ke uSolomon amadoda amakhulu akwaSirayeli, neentloko zonke zezizwe, neentloko zezindlu zooyise zoonyana bakaSirayeli, uSolomon eYerusalem, ukuba kuyinyuse ityeya yomnqophiso kaYehova, iphume emzini kaDavide; is IZiyon. 3 Abizelwa ndawonye kukumkani onke amadoda akwaSirayeli emthendelekweni ngenyanga yesixhenxe. 4 Eza ke onke amadoda amakhulu akwaSirayeli. Bayithwala abaLevi ityeya. 5 Benyuka nayo ityeya, nentente yokuhlangana, neempahla zonke zengcwele ebezikho zaye emnqubeni. Ababingeleli kwaye benyuka nazo abaLevi. 6 Ke ukumkani uSolomon, nebandla lonke lamaSirayeli, elibe lihlanganiselwe kuye phambi kwetyeya, babingelela impahla emfutshane neenkomo ezingenakubalwa, ezingenakulinganiswa ukuba zininzi kwazo. 7 Bayingenisa ababingeleli ityeya yomnqophiso kaYehova endaweni yayo, engcweleni kangcwele endlwini, kwengcwele kangcwele, phantsi kwamaphiko eekerubhi. 8 ngokuba ikerubhi ithe saa zabo amaphiko phezu kwetyeya; iikerubhi zayisithelisa ityeya nezibonda zayo ngaphezulu. 9 Zaza ke izibonda zazamazama, zabonakala iincam zezibonda, etyeyeni phambi kwendawo yezihlabo, azabonakala ngaphandle; Kodwa abazange babonwe ngaphandle. Ikhona ke unanamhla. 10 Akukho nto bekunjalo etyeyeni, yayingaloo macwecwe mabini kuphela, wawabekayo uMoses kuyo eHorebhe, oko uYehova wanqophisana noonyana bakaSirayeli, ekuphumeni kwabo eYiputa. 11 Kwathi, ekuphumeni kwababingeleli engcweleni indawo, ngokuba bonke ababingeleli abakhoyo babengcwalisiwe, àbalinda ngamaqela. 12 Iimvumi, abaLevi, bonke bephela ngoAsafu, kaHeman, kaYedutun, noonyana babo nabazalwana babo, ukuba bevathe ilinen emhlophe, benamacangci, neehadi, neehadi, bema ekupheleni kwesibingelelo ngasempumalanga, benababingeleli abalikhulu elinamanci mabini, bevuthela amaxilongo. 13 kwaye bona baba njengamntu mnye kwabavutheli bamaxilongo neemvumi, ukuba bavakalise ilizwi lalinye, bedumisa, bebulela kuYehova; njengoko babephakamisa zabo nesandi ngamaxilongo, namacangci, nangeempahla zokuvuma, nimdumise uYehova; KuthethaUYehova ulungile, ngenxa yenceba yakhe iyanyamezela yazala lilifu indlu kaYehova ngonaphakade; 14 ababingeleli ababa nakuma balungiselele ngenxa yelifu; ngokuba ubuqaqawuli bukaYehova bayizalisa indlu kaThixo.
ITalmud (ngesiHebhere: talmd “instruction, learning”, ukusuka kwingcambu lmd “fundisa, funda”) sisicatshulwa esisembindini wobuYuda bukaRabhi. Ikwabizwa ngokuba yiShas, isishunqulelo sesiHebhere esithi shisha sedarim, "iiodolo ezintandathu". ITalmud inamacandelo amabini. Inxalenye yokuqala yiMishnah (malunga nowama-200 CE), umqulu obhaliweyo weTorah Oral yamaYuda (iTorah ethetha “Umyalelo”, “Ukufundisa” ngesiHebhere). Inxalenye yesibini yiGemara (malunga nowama-500 CE), ukucaciswa kweMishnah nemibhalo yesiTannaitic enxulumene nayo edla ngokungena kweminye imibandela ize iyicacise ngokubanzi iBhayibhile yamaYuda. Igama elithi Talmud nelithi Gemara lidla ngokusetyenziswa ngokufanayo, nangona xa sithetha ngokungqongqo oko kungachanekanga.
I-Talmud iyonke inamaphepha angama-63, kwaye ngokoshicilelo oluqhelekileyo lungaphezu kwamaphepha angama-6,200 ubude. Ibhalwe ngesiTannaitic sesiHebhere nesiAramiki. ITalmud ineemfundiso neembono zamawaka oorabhi ngemibandela eyahlukahlukeneyo, kuquka iHalakha (umthetho), imilinganiselo yokuziphatha yamaYuda, intanda-bulumko, izithethe, imbali, imfundiso neminye imixholo emininzi. ITalmud isisiseko sayo yonke imithetho yamaYuda yaye icatshulwe kakhulu kwiincwadi zoorabhi.
Ekuqaleni, ukufundiswa kwamaYuda kwakusenziwa ngomlomo. OoRabhi babeyicacisa baza baxoxa ngeTorah (iTorah ebhaliweyo echazwe kwiBhayibhile yamaYuda) baza baxubusha iTanakh ngaphandle kwengenelo yeencwadi ezibhaliweyo (ngaphandle kweencwadi zeBhayibhile ngokwazo), nangona abanye besenokuba babhala amanqaku abucala ( megillot setarim ), ngokomzekelo izigqibo zenkundla. Noko ke, le meko yatshintsha ngokuphawulekayo, ngokuyintloko ngenxa yokutshatyalaliswa komanyano lwamaYuda neTempile Yesibini ngowama-70 C.E. nokudodobala kwemilinganiselo yentlalo neyomthetho yamaYuda okwaphumela ekubeni. Njengoko ooRabhi kwakufuneka bajamelane nenyaniso entsha—ngokukodwa ubuYuda obungenaTempile (ukuba busebenze njengeziko lokufundisa nelokufunda) nelakwaYuda ngaphandle kokuzimela geqe ubuncinane—kwabakho ukungcungcuthekiswa kweentetho ezingokwasemthethweni yaye inkqubo endala yemfundo yomlomo yayinokubakho. ayinakugcinwa. Kungelo xesha apho iintetho zooRabhi zaqala ukubhalwa phantsi. ITorah yomlomo yamandulo erekhodiweyo isenokuba yayiyeyemidrashic, apho ingxoxo ye-halakhic yakhiwe njengenkcazo echazayo kwiPentatiki. Kodwa enye indlela, elungelelaniswe ngombandela endaweni yendinyana yeBhayibhile, yaba yeyona ibalaseleyo malunga nowama-200 CE, xa uRabhi uJudah haNasi wahlaziya iMishnah.
I-Oral Torah yayikude ne-monolithic; kunoko, yahluka phakathi kwezikolo ezahlukahlukeneyo. Ezona zidumileyo zimbini yayisiSikolo sikaShammai kunye neSikolo saseHillel. Ngokubanzi, zonke iimbono ezisebenzayo, kwanezo zingekho semthethweni, zabhalwa kwiTalmud.
Njengoko unokubona iTalmud ayizange ibhalwe de kwasemva kowama-200 CE Oko kungaphezu kweminyaka eli-170 emva kokubulawa kukaYehshua. Ngoku masifunde ukuba ithini iTalmud malunga nokugcinwa kweChanukah.
Talmud yaseBhabhiloni, Tractate Shabbat, iphepha 21b
OoRabhi bethu bafundisa: Umyalelo weChanukah ufuna isibane esinye kwikhaya ngalinye; abanenzondelelo baphembelela ilungu ngalinye lentsapho isibane; kunye nenzondelelo egqithiseleyo - iBeit Shammai igcina: Ngosuku lokuqala izibane ezisibhozo zikhanyiswa kwaye emva koko ziyancipha ngokuthe ngcembe [ngesinye usuku ngalunye]; kodwa uBeit Hillel uthi: Ngosuku lokuqala kuyakhanyiswa kwaye emva koko bayanda ngokuqhubekayo. U-Ulla wathi: ENtshona [Eretz Yisrael] ezimbini amoraim, R. Jose b. UAbin kunye noR. Jose b. Zebida, ziyahluka ngokumalunga noku: omnye umi ngelithi, ukuqiqa kweBeit Shammai kukuba ifanele ingqamane nemihla ezayo, yaye iBeit Hillel ikukuba iya kungqamana nemihla edlulileyo. Kodwa omnye umi ngelithi: Isizathu sikaBhethe-Shamayi sikukuba iya kufana neenkunzi zeenkomo zomthendeleko [weminquba; oko kukuthi, Sukkot], ngelixa isizathu sikaBeit Hillel sikukuba siyanda kwimibandela yobungcwele kodwa asinciphisi.
URabha b. Wathi uBhar-hana: Kukho amadoda amabini amadala eTsidon: enye yenza njengeBhete-shamayi enye njengeBhete-hileli: owokuqala wachaza isizathu sesenzo sakhe sokuba kufuneka ahambelane neenkunzi zeenkomo zomthendeleko, ngelixa lo mva wachaza isizathu ngenxa yokuba. sikhuthaza [kwimiba] yobungcwele kodwa asinciphisi.
OoRabhi bethu bafundisa: Kufanelekile ukubeka isibane seChanukah ngasemnyango wendlu yomntu ngaphandle; Ukuba umntu uhlala kwigumbi eliphezulu, yibeke efestileni ekufuphi nesitrato. Kodwa ngexesha lengozi kwanele ukuyibeka etafileni. URabha wathi: “Kufuneka esinye isibane ukuze kusetyenziswe ukukhanya kwaso, kodwa ukuba kukho idangatye lomlilo akuyomfuneko. Kodwa ukuba kukho umntu obalulekileyo, nokuba kukho umlilo odangazelayo, kufuneka esinye isibane.
Siyintoni isizathu seChanukah? Kuba ooRabhi bethu bafundisa: Ngomhla wama-25 kaKislev kuqalisa imihla yeChanukah, eyisibhozo, apho ukulila kwabafileyo nokuzila kungavunyelwanga. Kuba xa amaGrike angena etempileni, ayenza inqambi yonke ioli eyayikuyo, yaye xa ubukhosi bamaHasmonean boyisa baza boyisa, [amaHasmonean] afuna [amaHasmoneans] afuna, afumana iselwa elinye leoli elinetywina loMbingeleli Omkhulu; eyayineoli eyaneleyo yokukhanyisa usuku olunye kuphela; ukanti kwenzeka ummangaliso apho, baza basilumeka [isibane] iintsuku ezisibhozo. Kunyaka olandelayo ezi ntsuku zamiselwa uMthendeleko wokucengcelezwa kweHallel nombulelo.
Kanye apho kwindawo ecacileyo bubuxoki bokuba oku kukhanya kwahlala kukhanyisiwe kangangeentsuku ezisi-8. Ngoku thelekisa oku nento eyithethayo kwiMaccabees. Ummangaliso weChanukah awuzange wenzeke. Iqaliswe kwiTalmud.
[INcwadi yesiBini kaMaccabees 1:1-9 kunye ne-10:1-8]
Abazalwana abangamaYuda eYerusalem, nabo bakwelakwaYuda, kubazalwana babo abangamaYuda abaseYiputa, bathi: Uxolo noxolo.
Wanga uThixo anganenzela okulungileyo, awukhumbule uThixo umnqophiso wakhe noAbraham, noIsake, noYakobi, abakhonzi bakhe abathembekileyo. Ngamana anganinika intliziyo enyanisekileyo yokumnqula nize nenze ukuthanda kwakhe ngentliziyo eyomeleleyo nangomoya ovumayo. Ngamana angayivula intliziyo yakho emyalelweni wakhe nakwimithetho yakhe, ukuze azise uxolo. Ngamana angayiva imithandazo yakho, axolelaniswe nawe, angakushiyi ngexesha lobubi. Ngoku sithandazela wena apha.
Ebudeni bolawulo lukaDemetriyo, ngonyaka we-169, thina maYuda sanibhalela sikwinkxwaleko enzima eyasifikelayo ngaloo minyaka emva kokuba uYason neqela lakhe bavukela kwilizwe elingcwele nasebukumkanini baza balitshisa isango baza baphalaza igazi elimsulwa. Sayicenga ke iNkosi yasiva, sanikela idini necereal sakhanyisa izibane sabeka izonka. Ngoku ke nize niwugcine umthendeleko weminquba ngenyanga enguKislev, ngonyaka we-188.Ke kaloku uMacabeus nabalandeli bakhe, iNkosi ebakhokelayo, bayihlaziya itempile nesixeko, baza bazidiliza izibingelelo ezazakhiwe kwindawo yembutho ngabasemzini, batshabalalisa neendawo ezingcwele. Bayihlambulula ingcwele, benza nesinye isibingelelo samadini. Babetha umlilo kwiqhwitha, banyusa amadini ekupheleni kweminyaka emibini; baqhumisela ngesiqhumiso, balumeka izibane, bazimisa nezonka zokubonisa. Bakuba bekwenzile oku, bawa ngobuso, bambongoza uYehova ukuba bangaze baphinde bawele kulaa mashwa, kodwa ukuba bathe baqhubeka bona, bohlwaywe nguye ngonyamezelo, banganikelwa kwiintlanga ezinganyelisiyo nezinezibhanxa. Kwathi, kwangaloo mini ibihlanjelwe ngayo ingcwele ngabasemzini, kwahlanjululwa indawo engcwele, oko kukuthi, ngomhla we-25 kaKislev. Bawubhiyozela iintsuku ezisibhozo, bevuya, ngokohlobo lwetheko leminquba, bekhumbula ukuba kwakungekudala, ngexesha lomthendeleko weminquba, babebhadula ezintabeni nasemiqolombeni, okwezilwanyana zasendle. Ke ngoko, bethwele iintonga ezithandelweyo, namasebe amahle, neentlu zesundu, bevuma iingoma zokubulela kulowo uyiphumelelisayo ingcwele yakhe, eyihlambulule ingcwele yakhe. Bakhupha ummiselo woluntu baza bavuma ukuba lonke uhlanga lwamaYuda lufanele lubhiyozele ezi ntsuku minyaka le.
Ingxelo ekwincwadi yeeMaccabees ayithethi nto malunga nezibane ezikhanyiswe iintsuku ezisi-8. Yaqulunqwa ngababhali beTalmud ngaphezu kweminyaka engama-300 emva kokuba eso siganeko senzeka.
Kwabo bafuna ukufunda ngakumbi ngale nto ndinamanqaku alandelayo kuwe.
UMthendeleko wezibane; Ngaba kufuneka sijongane nale nto kwakhona?
Hochen a Hanukah Ibhola yeNwele
I-Chanukah yiMithraism kwaye kutheni kufuneka ubhaptizwe kwakhona
I-Chanukah kunye nezithethe zayo zobuhedeni
Inyani efihliweyo yiChanukah
Ngethemba ukuba abanye benu banokuya kufunda la manqaku. Kodwa ngenxa yokuba udlala iChanukah, uphoswa kukuqonda kakuhle okona kubalulekileyo kuyo yonke imithendeleko kaYehova. Usuku ngalunye loMthendeleko lukhomba kuMthendeleko wonikezelo kunye noMthendeleko woSuku lweSibhozo. Kwiminyaka emibini edlulileyo sasihamba kwimfundiso nganye kwaye kwafuneka ukuba kwangaxeshanye sityhile ezinye zeemfundiso zobuxoki osabambelele kuzo ezifana neZulu nesihogo. Enye imfundiso yobuxoki yeyokuba uYeshua uyabuya nangaliphi na ixesha ngoku, kwanokwenzeka kwabo bafa bengayazi inyaniso.
Ngokuqonda intsingiselo kunye nenjongo yoMthendeleko woSuku lwe-8 zonke ezi zinto uye waxokiswa ngazo ukuba zicace kwaye zicace. Ngoku ekubeni uwugcinile unyaka weSabatha, uYehova uza kuvula amehlo akho ukuze uwuqonde ngakumbi nangakumbi uMthetho wakhe. Ke ulungele ukufunda ukuba yintoni le ibikufihla uChanukah kuwe yonke le minyaka.
- Incwadana yeendaba 5850-032 Chanukah kunye noMthendeleko wokuZinikezela
- Incwadana yeendaba 5850-033 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Inxalenye yoBulumko noBulungisa
- Incwadana yeendaba 5850-034 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Pt 2-Ukuze ndihlale nabo
- Incwadana yeendaba 5850-035 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Pt 3-isihogo
- Incwadana yeendaba 5850-036 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Pt 4 Izulu
- Incwadana yeendaba 5850-037 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Pt 5 Shavuot, amaXilongo, iJubhile
- Incwadana yeendaba 5850-038 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Pt 6 iMenorah
- Incwadana yeendaba 5850-039 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Pt 7 Intsingiselo yeMenorah
- Incwadana yeendaba 5850-040 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo-Pt 8 Sukkot
- Incwadana yeendaba 5850-041 Intsingiselo yoMthendeleko woSuku lweSibhozo -Pt 9 Ibhalwe kwiNkwenkwezi
"IKrisimesi-Kutheni uThixo Eyithiyile le Mihla yoMthendeleko."
Le yintshumayelo endayiva ngo-1983 xa ndandiqala le Ndlela yokuphila. Ndizivile iintshumayelo ezininzi ukususela ngoko. Le yinto endingazange ndikwazi ukuyilibala okanye ukuyikhupha engqondweni yam. Ndandingazange ndeva ngezi zinto ngelo xesha. Andizange ndenze izifundo ezipheleleyo kuwo nawuphi na isifundo ngaphambili. Le ntshumayelo inye yandiqalisa kuhambo lokufuna inyaniso kuyo yonke into endandicinga ukuba ndiyakholelwa kuyo nendiyifundisiweyo. Kwaye yandibonisa ukuba asohlukanga kwezo kuthethwa ngazo eBhayibhileni.
Duet. 12:1-4, 29-32 ” ( 1) Yiyo le imimiselo namasiko, enowagcina ukuba niwenze ezweni elo, aninike lona uYehova uThixo wooyihlo, ukuba nilime imihla yonke. njengoko uhleli emhlabeni wawo. 2 Zichitheni kuphele zonke iindawo ezisezintabeni ezinde, nasezindulini, naphantsi kwemithi yonke eluhlaza, apho iintlanga enizihluthayo khona, zibakhonzela khona oothixo bazo; 3 nizidilizeni izibingelelo zabo, niziqhekeze izimiso zabo zamatye, nibasingele ngomlilo ooAshera babo, nisinyanzelise isikhumbuzo sazo nakuyiphi na indawo; (4) Leyo ayikuko ukunqula uYehova uThixo wakho.
29 Xa athe uYehova uThixo wakho wazisusa iintlanga endleleni yakho, ukuba uzigqogqale, zigcine; Kungenjalo, xa zithe zatshatyalaliswa phambi kwakho, wazibeka endaweni yazo, wahlala ezweni lazo, (30) uya kulukuhlwa ukuba uzilandele. Musani ukubuza koothixo bazo, nithi, Ezi ntlanga bezinqula njani oothixo bazo? Nam bendiya kwenza okufanayo .' + 31 Uze ungamnquli ngolo hlobo uYehova uThixo wakho, ngenxa yokuba benikele kwizithixo zabo zonke izinto ezicekisekayo uYehova acekisekayo, banikela ngoonyana bazo neentombi zabo koothixo bazo.”
Lev. 18:21 Embewini yakho uze unganikeli nanye, ixhelelwe uMoleki, ulihlambele igama likaYehova uThixo wakho. KwiKing James ithi makugqitywe emlilweni kuMoleki.
Lev. 18:1-5 Wathi uYehova kuMoses, 2 Thetha koonyana bakaSirayeli, uthi kubo, Mna Yehova ndinguThixo wenu. 3 Ize ningenzi ngokokwenza kwelizwe laseYiputa, enibe nakhe nahlala kulo, ningenzi ngokokwenza ezweni lakwaKanan, endinisa kulo; musani ukulandela amasiko abo. (4) Ize niyenze imimiselo yam, nigcine imimiselo yam niyenze. Mna Ndikhoyo ndinguThixo wenu. 5. Gcinani ngoko imimiselo yam, nemimiselo yam; NdinguYehova uThixo wenu.
18:24-30 Musani ukuzenza iinqambi ngezo nto zonke, ezizenze iinqambi ngazo iintlanga endizigxothayo endleleni yenu. 25 Ngenxa enokuba lenziwe inqambi ilizwe labo, ndiyabuvelela ububi babo kulo, ukuba ndibahlanze abemi balo. 26 Ke nina, nokuba niyinzalelwane, nokuba ningabaphambukeli, niyigcine imimiselo yam, nemimiselo yam, ngokwamasikizi am, (27) abalenza inqambi ilizwe ngabo abemi bangaphambili; 28 hleze ilizwe linihlanze, ngenxa yokulenza kwalo inqambi, njengoko lizihlanzileyo iintlanga phambi kwenu. 29 Bonke abasukuba besenza la masikizi, bonqanyulwa, bangabikho phakathi kwabantu bakowabo. 30 Ke ngoko, wuveni isigxina sam, ukuze ningazenzi iinqambi, ngokwamasiko amasikizi abesenziwa phambi kwenu; Mna Ndikhoyo ndinguThixo wakho.”
Ukusuka kwiZondervan Bible Dict. UMoloki, uMoleki, uMuluki, uMaliki, uKemoshe, uMilkom ( 1 Kumkani 11:5 ), uMalekam ( Zef 1:5 ) zonke ziintlobo ezahlukeneyo zamagama esiHebhere athetha “olawulayo”. Uthixo wobuhedeni owayenqulwa ngokukhethekileyo ngama-Amoni ngamatheko awoyikekayo ekwakubingelelwa ngawo abantwana. Ubuncinane kwezinye iindawo umfanekiso wothixo wawufudunyezwa ize imizimba yabantwana abasandul’ ukubulawa ibekwe ezingalweni. Ngamanye amaxesha abaNtwana babengabulawa baze bafakwe kwiingalo ezishushu ezibomvu bephila.
Qaphela ” umfanekiso oqingqiweyo wenziwe ngobhedu okanye ngentsimbi enomzimba womntu ovulekileyo kunye nentloko yethole. Umlilo wawubaswe emmiselo de kuvele ukukhanya okubomvu kummiselo emva koko umntwana abekwe kwiingalo ezoluliweyo njengedini ledini.
20:1-5 Wathi uYehova kuMoses, 2 Thetha koonyana bakaSirayeli, uthi, Umntu ngomntu, umSirayeli, nokuba ngumphambukeli ophambukele kwaSirayeli, othe wayinika uMoleki imbewu yakhe, wobulawa afe. Abazalwana bakhe mabamgibisele ngamatye. 3 Ndiya kumchasa umntu onjalo, ndimnqamle, angabikho phakathi kwabantu bakowabo; ngokuba, ngokunikela inzala yakhe kuMoleki, uyenzé inqambi ingcwele yam, walihlambela igama lam elingcwele. (4) Ukuba amadlelane akhe ahlanganisana ngobugwenxa bomntu onjalo, ngokunikela inzala yakhe kuMoleki, aze angambulali, 5 mna ndomchasa loo mntu nendlu yakhe, ndibanqamle, bangabikho phakathi kwabo. yena nabo bonke abo bamthelela kolu nqulo lungafanelekanga lukaMoleki.”
UYehova wayengafuni ukuba amaSirayeli aqale amjonge njengoMoleki.

Nangona isenokuvakala ingakholeleki kwiNdumiso 106:34-28 isixelela ukuba uSirayeli wabandakanyeka kolu nqulo. 34 Abazitshabalalisanga izizwe, njengoko uYehova wabawisela umthetho ngako; 35 Kodwa baxubana neentlanga, bafunda imisebenzi yazo. 36 Bakhonza izithixo zazo, Yaba sisirhintyelo kubo. 37 Babingelela ngoonyana babo nangeentombi zabo kwiidemon; 38 Baliphalaza igazi elimsulwa, Igazi loonyana babo neleentombi zabo, Ababingelela ngabo kwizithixo zakwaKanan, Zalihlambela ilizwe ngamagazi;
I-Catholic Encyclopaedia ithi isibizo samandulo salo thixo kusenokwenzeka ukuba yayinguMeleki, “uKumkani”, oonobumba badityaniswa ngokugculelwa nezikhamiso zegama elithi BOSETH, “intloni”, okanye ukumkani wehlazo.
Ithetha ngamaFenike intyilalwazi yamaKatolika ithi “Bazenza isithixo ilanga nenyanga ababeyigqala njengamandla amakhulu adala netshabalalisayo, baza bawabiza ngokuba nguBhahali, noAstaroti. Isixeko ngasinye sinesibini saso: eTsidon yiBhahali-Tsidon (ilanga) neAshtoreti (inyanga); eGebhele, eBhahali-tumuzi naseBhahali; eCartage, eBhahali-hamon naseTaniti. Kodwa kwaloo thixo waliguqula igama lakhe ngokwengqondo yokuba ngumdali okanye umtshabalalisi; Ngaloo ndlela uBhahali umtshabalalisi wanqulwa eCartage phantsi kwegama likaMoleki.
Kwakhona amaFenike aziwa njengamaSirayeli awayetyhutyha ihlabathi efuna urhwebo.
Kwabo bangaziyo, iCartage yayiyindawo encinci yokurhweba eyasekwa ngu-Israyeli kuNxweme oluseMantla eAfrika kwindawo ebizwa ngokuba yiLibya namhlanje. Phambi kokuwa kukaSirayeli ngo-723 BC abaninzi babalekela kwiindawo ezahlukahlukeneyo ababenazo kwihlabathi jikelele. ICartage yakhula yaba sisixeko esikhulu yaye amaSirayeli eza nonqulo lukaMoleki. Yakhula yaba lunqulo olunamandla kwaye namaRoma ayenezothe ngayo xa edlula esixekweni okokugqibela ngo-146 BC kwimfazwe yesithathu yePunic.
Njengabadali aba thixo bawongwa ngeziyunguma kunye nesidlo esinesiphithiphithi; njengabatshabalalisi, aba thixo babehlonelwa ngamaxhoba angabantu. UBhahali Moloki wabonwa eCarthage njenge-colossus yobhedu enezandla zoluliwe kwaye zithotyiwe. Ukumthomalalisa abantwana babekwa ezingalweni zakhe, bawela kwangoko emhadini womlilo. ”
UHezekile 23:39 uthi: “Kwangaloo mini bababulala ngayo oonyana babo ngenxa yezithixo zabo, bangena engcweleni yam, ukuze bayihlambele. AmaSirayeli ayexube unqulo lukaThixo kunye nonqulo lukaMoloki kanye njengoko wayetshilo.
( Yeremiya 19:1-15 ) Utsho uYehova ukuthi, “Hamba uye kuthenga iselwa lodongwe lombumbi, uthabathe inxenye yamadoda amakhulu abantu nenxalenye yababingeleli abakhulu, (2) uphume uye entilini yeSinayi. unyana kaHinom ekungeneni kweSango leeDoda, umemeze khona amazwi endiya kuwathetha kuwe. 3 Wothi ke, Liveni ilizwi likaYehova, nina bokumkani bakwaYuda, bemi baseYerusalem; Utsho uYehova wemikhosi, uThixo kaSirayeli, ukuthi, Yabonani, le ndawo ndiyizisela ububi, eziya kubetha zithi nzwi iindlebe zabo bonke ababuvayo; 4 ngenxa enokuba bendishiyile mna, bayenza inqambi le ndawo ngokuqhumisela thixweni bambi, ababengabazi bona, nooyise, nookumkani bakwaYuda; nangokuba beyizalisile le ndawo ngegazi labamsulwa, 5 bamakhela uBhahali iziganga, ukuze babatshise oonyana babo emlilweni, babe ngamadini anyukayo kuBhahali, into endingabawiselanga mthetho ngayo, endingabawiselanga mthetho ngayo. ifikile na engqondweni yam; 6 ngako oko, uyabona, iyeza imihla, utsho uYehova, engasayi kuba sathi le ndawo yiTofete, nomfula wakwaBhen-hinon; 7 Ndiya kuwatshitshisa kule ndawo amacebo akwaYuda neYerusalem, ndibawise ngekrele abantu babo phambi kweentshaba zabo, nangesandla sabafuna umphefumlo wabo; ndizinike iintaka zezulu namarhamncwa elizwe izidumbu zabo zibe kukudla. 8 Ndiya kuwenza lo mzi ube yinto yokubethelwa umsondlo; bonke abadlulayo baya kuqhiphuka umbilini, benze umsondlo, ngenxa yokusindeka kwayo. 9 Ndiya kubadlisa inyama yoonyana babo neentombi zabo, elowo adle inyama yommelwane wakhe ekungqingweni nasekuxinweni, olomcinezela ngako iintshaba zabo, nabawungxameleyo umphefumlo wabo;
10 Uze uyiqhekeze iselwa phambi kwamadoda ahamba nawe, 11 uthi kuwo, Utsho uYehova wemikhosi ukuthi, Yabona, ndiya kubaqhekeza aba bantu nesi sixeko njengesinye. uyiqhekezisa ingqayi yombumbi, ukuba inganyikinywanga. baya kungcwatyelwa eTofete, ngokuba akuyi kubakho ndawo yakungcwaba. 12 Ndiya kwenjenjalo kule ndawo, utsho uYehova, nakubemi bayo, ndisenze esi sixeko sibe njengeTofete. (13) Izindlu zaseYerusalem, nezindlu zookumkani bakwaYuda, nendlu yonke ekutshiswe phezu kophahla lwendlu yayo kumkhosi wonke wezulu, ethululwayo neminikelo ethululwayo thixweni bambi, zoba njengeloo ndawo. yaseTofete.”
14 Wafika uYeremiya eTofete, apho uYehova wayemthume ukuba aprofete, wema entendelezweni yendlu kaYehova, wathi kubo bonke abantu, 15 Utsho uYehova wemikhosi, uThixouThixo wemikhosi; Sirayeli, yabona, ndiwuzisela lo mzi, nemizi yawo yonke, bonke ububi endibuthethileyo ngawo; ngokuba bezenza lukhuni iintamo zabo, bengawava amazwi am.
ITopheth in Strongs concordance yi#8612 ethatyathwe kwi #8611 ithetha ukubetha okanye indelelo. ITofeth #8613 isuka ku#8612 ithetha indawo yokutshiswa kwesidumbu. Kwaye #8611 ithathwa kwi#8608 taphaph intsingiselo yokudlala kwigubu intambula; dlala ngeengqongqo.
Phawula xa kubingelelwa minyaka le kuMoleki wabantwana abaphilayo, ukuba amagubu ayedlalwa kakhulu ukuze kuthintelwe isikhalo sabantwana.

Kwintyilalwazi yamaKatolika iTopheth yayiyindawo apho uYudas Skariyoti wazixhoma waza umzimba wakhe wawa waza wagqabhuka kumatye angezantsi. Intsimi yegazi (Haceldama).
Ngokusuka kwiChamber Encyclopedia phantsi kukaMolech “kucacile ukuba ePalestina naseSyria ukususela ubuncinane kwinkulungwane ye-18 BC iintsana ezimalunga neentsuku ezisi-8 ubudala zazibingelelwa zize zingcwatywe kwiingqayi ezinemilo yesibeleko, ekusenokwenzeka ukuba zazinxulumene nezithethe zokuzala. Kwihlelo lokumkani ukumkani wayegqalwa njengonyana onguthixo kwaye ibinzana lesiHebhere elithi “kuMoleki” lisenokuba lalithetha ngenxa yobomi bokumkani. Khumbula ukuba sithe ngaphambili uMeleki = ukumkani wehlabathi elingaphantsi.
UYeremiya 7:30-31 Ngokuba oonyana bakaYuda benze ububi emehlweni am, utsho uYehova; babeke izinto zabo ezinezothe endlwini ebizwa ngegama lam, ukuze bayenze inqambi; umlilo, into endingabawiselanga mthetho ngayo, engathanga qatha entliziyweni yam.
UYEREMIYA 8:1-2 Ngelo xesha, utsho uYehova, amathambo ookumkani bakwaYuda, namathambo eenkosana zayo, namathambo ombingeleli, namathambo abaprofeti, namathambo abemi baseYerusalem. baya kukhutshwa emangcwabeni abo; (2) aya kuwatwabulula phambi kwelanga nenyanga, nomkhosi wonke wezulu, ababewuthandile, wawukhonza, abawulandelayo, nabawungxameleyo, baqubuda kuwo; kwaye abayi kuhlanganiswa, abayi kungcwatywa; baya kuba ngumgquba phezu komhlaba.
Phawula: Banqula uthixo welanga uBhahali Moloki nothixo wenyanga uAstarte. Kungenxa yoko le nto uYehova ayabandlala njengomgquba phambi kothixo wabo.
( Yeremiya 32:28,30, 35-30 ) “Yabona, esi sixeko ndisinikela esandleni samaKaledi nasesandleni sikaNebhukadenetsare ukumkani waseBhabhiloni, yaye uya kusithimba. 31 Ngokuba oonyana bakaSirayeli noonyana bakaYuda baye besenza ububi bodwa emehlweni am kwasebuncinaneni babo; oonyana bakaSirayeli abakhange bandiqumbise ngezenzo zezandla zabo; utsho uYehova. + 32 Esi sixeko siwuxhokonxile umsindo nobushushu bam, ukususela kwimini esakhiwa ngayo kude kube namhlanje, + ukuze ndisisuse phambi kwam, + 33 ngenxa yobubi bonke oonyana bakaSirayeli noonyana bakaYuda + ababenzayo. bandiqumbisa, ookumkani babo, nabathetheli babo, nababingeleli babo, nabaprofeti babo, namadoda akwaYuda, nabemi baseYerusalem. 34 Bandinikela umhlana, abandinikela ubuso; kwaye nangona ndibafundise ngokuzingisileyo abaphulaphulanga ukuze bafumane umyalelo. 35 Babeke izinto zabo ezinezothe endlwini ebizwa ngegama lam, ukuze bayenze inqambi; XNUMX Bamakhela uBhahali iziganga emfuleni wakwaBhen-hinom, ukuze banikele ngoonyana babo neentombi zabo kuMoleki, ndingabawiselanga mthetho, ndingathanga qatha entliziyweni yam, ukuba benze. esi sikizi, awonisa amaYuda.
Ngoko ekuqaleni kuka-600 BC ngexesha likaYeremiya le yayiyinkolo esemthethweni kwaye yayiquka amadini ngabantwana.!!
Kodwa kwanangemihla kaKumkani uSolomon kwakuqhubeka. ( 1 Kumkani 11:1-13 ) Kodwa ukumkani uSolomon wayethanda abafazi basemzini abaninzi njengentombi kaFaro: abafazi bamaMowabhi, ama-Amoni, amaEdomikazi, amaTsidon, namaHeti, + ababephuma ezintlangeni uYehova awayethetha ngazo. wathi koonyana bakaSirayeli, Uze ungendisi nabo, nabo ngokwam; inene, zozitsalela koothixo bazo iintliziyo zenu. USolomon wanamathela kwezi ngothando. 2 Wayenabafazi abangamakhulu asixhenxe, amakhosikazi, namashweshwe angamakhulu amathathu; kwaye abafazi bakhe bayityekisile intliziyo yakhe.
(4) Kuba kwathi, xenikweni uSolomon wayeseleluphele, kwaba njalo abafazi bakhe bayityekisela intliziyo yakhe ekulandeleni thixo bambi; ayaba ngcwele intliziyo yakhe kuYehova uThixo wakhe, njengentliziyo kaDavide uyise. 5 USolomon walandela uAshtoreti, uthixo wamaTsidon, noMilkom, izothe loonyana baka-Amon. 6 Wenza okubi emehlweni kaYehova; akamlandela uYehova ngokugqibeleleyo, njengoDavide uyise.
[Qaphela: USolomon ulandele ngokuyinxenye kwaye akenzanga. Ukuxuba inyaniso kaYehova nezinye iimfundiso zobuxoki ngendlela abaninzi benu abazenza ngayo namhlanje.]
Waza ke uSolomon wamakhela isiganga uKemoshe, izothe lakwaMowabhi, endulini engasempumalanga kweYerusalem, iintaba ezintathu ezingasempumalanga kuyo indlu, iNtaba yeSkopo, iNtaba yemiNquma, neNtaba Yokonakala, neNtaba yeSikhubekiso, 2 Kumkani 23 :13) nakuMoleki isikizi loonyana baka-Amon. 8 Wabenzela njalo bonke abafazi bakhe bezinye iintlanga, ababeqhumisela bebingelela koothixo babo.
UYehova ke waba nomsindo kuSolomon, ngokuba ibityekile intliziyo yakhe, yemka kuYehova uThixo kaSirayeli, owayebonakele kuye izihlandlo ezibini; kodwa akazange akugcine oko uYehova abemwisele umthetho ngako. 10 Wathi ke uYehova kuSolomon, Ngenxa enokuba uyenzile le nto, akwawugcina umnqophiso wam, nemimiselo yam endikumiseleyo, okwenene, ndiya kubukrazula ubukumkani kuwe, ndibunike umkhonzi wakho. 11 Kodwa ke andiyi kukwenza oko ngemihla yakho, ngenxa kaDavide uyihlo; ndiya kuwukrazula esandleni sakho nyana. 12 Kodwa andiyi kubukrazula bonke ubukumkani; ndimnike isizwe esinye unyana wakho, ngenxa kaDavide umkhonzi wam, nangenxa yeYerusalem endiyinyulileyo.
Phawula. Ubuthathaka bukaSolomon balukhuthaza kakhulu olu nqulo, yaye ngenxa yesi sizathu uYehova wawuhlutha ubukhosi kuye. Kuba abafazi babebingelela ngabantwana.
2 YOOKUMKANI 16:1-4 Ngomnyaka weshumi elinesixhenxe kaPeka unyana kaRemaliya, uAhazi, unyana kaYotan, ukumkani wakwaYuda, waba ngukumkani. 2 UAhazi ubeminyaka imashumi mabini ezelwe, ukuba ngukumkani kwakhe; waba neminyaka elishumi elinamithandathu engukumkani eYerusalem; akakwenza okuthe tye emehlweni kaYehova uThixo wakhe, njengoDavide uyise. 3 Wahamba ngendlela yookumkani bakwaSirayeli; wamcandisa unyana wakhe emlilweni, ngokwamasikizi eentlanga, awazigqogqayo uYehova phambi koonyana bakaSirayeli. 4 Wabingelela waqhumisela ezigangeni, ezindulini, naphantsi kwemithi yonke eluhlaza.
IZIKRONIKE II 2:28 waqhumisela emfuleni wakwaBhen-hinom, wabatshisa oonyana bakhe emlilweni, ngokwamasikizi eentlanga, awazigqogqayo uYehova phambi koonyana bakaSirayeli.
(2 Kronike 33:1-9) UManase ubeminyaka ilishumi elinamibini ezelwe, ukuba ngukumkani kwakhe; waba neminyaka emashumi mahlanu anamihlanu engukumkani eYerusalem. 2 Wenza okubi emehlweni kaYehova, ngokwamasikizi eentlanga, awazigqogqayo uYehova phambi koonyana bakaSirayeli. 3 Iziganga awayezidilizile uHezekiya uyise wazivusa; wabamisela ooBhahali izibingelelo, wenza nemifanekiso eqingqiweyo; waqubuda kumkhosi wonke wezulu, wawukhonza. [I-Chambers Encyclopedia Molech yayidla ngokusetyenziswa njengegama likaThixo lokumkani wasezulwini.] (4) Kwakhona wakha izibingelelo endlwini kaYehova awathi uYehova ngayo “igama lam liya kuba eYerusalem ngonaphakade”. 5 Wawakhela izibingelelo wonke umkhosi wezulu ezintendelezweni zombini zendlu kaYehova. 6 Wabacandisa oonyana bakhe emlilweni, edinini loonyana bakaHinom; wayekhafula, ekhafula, ekhafula. Wenza okubi kakhulu emehlweni kaYehova, ukuze amqumbise. 7 wamisa umfanekiso oqingqiweyo, abewenzile endlwini kaThixo; kwaSirayeli. [Funda ukuze ubone indlela uManase awaguquka ngayo.]
Kweyesi-2 yooKumkani 23:1-28 sifunda ngendlela uYosiya awatshabalalisa ngayo zonke izibingelelo nezibonda nezithixo. Kufundeka kakuhle kodwa ndifuna ukukhomba ezi zibhalo zilandelayo.
5 Wabasusa ababingeleli abangengabo, ababethe ookumkani bakwaYuda babamisela ukuqhumisela ezigangeni, emizini yakwaYuda, nasezindaweni ezijikeleze iYerusalem, nabaqhumisela kuBhahali elangeni, inyanga, neenkwenkwezi, nomkhosi wezulu. 10 Wayenza inqambi iTofete, esemfuleni wakwaBhen-hinom, ukuze kungabikho mntu umcandisa emlilweni kuMoleki unyana wakhe, nokuba yintombi yakhe. 11 Wawasusa amahashe ookumkani bakwaYuda, ababewanikele elangeni, emnyango wendlu kaYehova, neenqwelo zokulwa zelanga wazitshisa ngomlilo.
Kwaye kwakhona kwincwadi yeZenzo, uStefano kanye phambi kokuba abulawelwe ukholo uthi kwiZenzo 7:42-43 Wajika ke uThixo wabanikela ukuba banqule wonke umkhosi wezulu, njengoko kubhaliweyo ebaprofetini; ( 43 ) Nathwala umnquba kaMoleki, Nenkwenkwezi yothixo wenu uRemfan, imifanekiso enayenzayo ukuba niqubude kuyo;... UStefano ucaphula uAmosi 5:25-27 apho athi kwindinyana ( 26 ) Nathwala noSikuti. (Moloki) ukumkani wenu, noKiyen zizithixo zenu ezingeni, inkwenkwezi yezigodo zenu, enazenzelayo.
UAmos 5:21 Ndiyithiyile, ndiyayicekisa imithendeleko yenu;
Kutheni le nto uThixo eyithiyile imithendeleko yethu? Siyazi ukuba umthiyile kangakanani uMoleki noAstarte, kodwa asibanquli.] Okanye Ngaba thina??? UYA?
Ewe ngalo lonke ixesha uthatha inxaxheba kwiKrisimesi ubhiyozela ukubingelelwa ngabantwana kuMoleki. Le yimihla yomthendeleko uYehova awayicekisayo kuAmosi 5. Asiyiyo leyo ekuLev 23 athi amaKristu wayibhangisa. UHezekile usixelela ngeeSabatha eziquka iSabatha yeveki, kwaye iiMihla eziNgcwele kunye neminyaka yeSabatha zingumqondiso phakathi kwethu noYehova. Ngoko wayenokubathiya njani. Hayi uYehova uyithiyile imithendeleko yobuhedeni eniyenzayo endaweni yaleyo wathi masiyenze.
KuHezekile 20: 18-21 "Ndathi ke koonyana entlango, Musani ukuhamba ngemimiselo yooyihlo, ningawagcini amasiko abo, ningazenzi iinqambi ngezigodo zabo. 19 Mna Yehova ndinguThixo wenu; hambani ngemimiselo yam, niwagcine amasiko am, niwenze; (20) zingcwaliseni iisabatha zam, zibe ngumqondiso phakathi kwam nani, ukuze nazi ukuba ndinguYehova uThixo wenu.
26 Ndabagqala njengabaziinqambi ngenxa yezipho zabo, ngokucandisa emlilweni onke amazibulo abo, ndibaphanzise; ukuze bazi ukuba ndinguYehova.
31 Kuba nizenze iinqambi ezigodweni zenu ngokunikela izipho zenu, nangokuba candisa emlilweni oonyana benu nanamhlanje;
Loo mini yayingomhla kaHezekile, kodwa njengoko ISityhilelo 2:14 sibonisa, yayisaqhubeka ngeminyaka yoo-90 C.E. xa umpostile uYohane wabhala incwadi yeSityhilelo.
(14) Noko ke ndineendawana ngakuwe: ezi zokuba unabo apho abayibambe bayiqinisa imfundiso kaBhileham, owamfundisayo uBhalaki ukubeka isikhubekiso phambi koonyana bakaSirayeli, ukuba badle izinto ezibingelelwe izithixo, benze nombulo. . (15) Ngokunjalo nawe unabayibambe bayiqinisa imfundiso yamaNikolawo, into leyo endiyithiyileyo;
I<em>The Catholic Encyclopaedia on Nicolatians ityhila okungakumbi ngaphandle kokuthi, ” ngokusekelwe kwintsingiselo efanayo yamagama kumaBhileham okanye amaBhileham (ISityhi 2:14) akhankanywe ngaphambi nje kwawo njengafundisa iimfundiso ezifanayo.
I<em>Encyclopaedia yamaKatolika ephantsi kukaMoloki ithi, “Amadini atshiswayo ngomlilo , ukuba uMoloki esenokuba wayengubani noBhahali, nesibakala sokuba eAsiriya naseBhabhiloni uMalik, nasePalmyra uMalaki-bheli, yayingoothixo belanga, kuye kwabonisa kwabaninzi ukuba uMoloki wayengoothixo belanga. yayingumlilo okanye uthixo welanga.
UMoloki ( Amosi 5:25-26 ) “Imibingelelo neminikelo yokudla naniyizisa kum na entlango iminyaka emashumi mane, ndlu kaSirayeli? + 26 Nasuka nathwala umnquba wokumkani wenu, noKiyon, imifanekiso yenu, inkwenkwezi yothixo wenu, enazenzelayo.”+
( IZenzo 7:43 ) “Nathwala umnquba kaMoleki, Nenkwenkwezi yothixo wenu uRemfan, imifanekiso enayenzayo ukuba niqubude kuyo, yaye ndiya kunifudusela ngaphaya kweBhabhiloni.”
UMoloki (okanye uMoleki) uMoloki wayesisithixo seTestamente eNdala sama-Amon. AmaSirayeli kamva awela kunqulo-zithixo lwalo thixo wobuhedeni:
( ABagwebi 10:6 ) “Oonyana bakaSirayeli baphinda benza ububi emehlweni kaYehova, bakhonza ooBhahali, noAshtaroti, noothixo baseSiriya, noothixo baseTsidon, noothixo bakwaMowabhi, noothixo. koonyana baka-Amon, noothixo bamaFilisti, bamshiya uYehova, abamkhonza.
( 1 Kumkani 11:5-6 ) “USolomon walandela uAshtoreti, uthixokazi wamaTsidon, noMilkom [uMoloki] isikizi loonyana baka-Amon. + 6 Yaye uSolomon wenza okubi emehlweni kaYehova, akamlandela uYehova ngokukholisekileyo, njengoDavide uyise.”
UMoloki “wazukiswa ngombingelelo wabantwana, ababecaliswa ngawo okanye basiwe emlilweni. Ukwembiwa kwePalestine kufumanise ubungqina bamathambo eentsana kwiindawo zokungcwaba ezingqonge iindawo zabahedeni. Ama-Amon ayemhlonela uMoleki njengoyise okhuselayo…Alukho uhlobo lonqulo-zithixo lwamaSemite amandulo olwaluzonyanyeka njengonqulo lukaMoleki.”
[1] Ukusuka kwiParadesi kaMilton elahlekileyo:
Kuqala uMoleki, ukumkani okhohlakeleyo, ugalelwe igazi lombingelelo wabantu, neenyembezi zooyise, ngenxa yesandi samagubu nengqongqo,
Akuvakali ukukhala kwabantwana babo, kudlule emlilweni
Kwisithixo sakhe esibi.”
Indlela kanye awayesenziwa ngayo amadini ngabantu ayiqinisekanga, kodwa bambi ababhali boorabhi bacebisa ukuba uMoloki wayenqulwa ekwimo yomfanekiso oqingqiweyo wobhedu ongenanto omilo yomntu kodwa enentloko yenkomo. Abantwana bafakwe ngaphakathi kulo mfanekiso owathi emva koko wafudunyezwa ngaphantsi. Isikhalo samaxhoba satshona phantsi kukubethwa kwamagubu.
Enye inkcazelo yamandulo engoMoloki ifundeka ngolu hlobo: “Ngokungafaniyo nezindlu zezinye izithixo, leyo kaMoleki yamiswa ngaphandle komzi. Yayinkulu imilebe yaye inentloko engathi yinkomo, izandla zoluliwe ngokungathi zinikwa okuthile, umzimba lowo ungenanto ngaphakathi. Ngaphambi kwesi sithixo, kwakukho iitempile ezisixhenxe, ezokuqala ezintandathu zazisetyenziselwa amadini eentaka ezahlukahlukeneyo nezilwanyana, eyesixhenxe yayigcinelwe idini lomntu.”
[2] UDiodorus unenkcazelo eyahluke kancinane yamadini esithethe awayenikelwa kuMoloki: “Okokuqala, ozinikeleyo wayewange umfanekiso kaMoloki. Emva koko wayebasa umlilo phantsi kwesithixo, nto leyo eyayiza kubangela ukuba izandla zalo mfanekiso zibe bomvu ngokukhawuleza. Ixhoba laliye libekwe ezandleni ukuze life kabuhlungu. Isikhalo sakhe sasiza kucinywa ngamagubu. Ngoxa kwakusenzeka oku, abaprofeti babexhentsa bejikeleza isibingelelo, besenza izangoma ezinogonyamelo, yaye, emva kokuba bephakuphaku ngenxa yaso, kwanangelizwi labo eloyikekayo baqalisa ukusika imizimba yabo ngeemela neencula. Bekule meko ingezomvelo baqalisa ukuprofeta, okanye kunoko bathuka, ngokungathi banamandla athile angabonakaliyo.”
[3] “I-etymology yegama elithi 'Moleki' inika umdla. Abaphengululi bacinga ukuba kukusetyenziswa kakubi kwangabom kwegama lesiHebhere elithetha ukumkani okanye ibinzana elihlobene nalo (imolek), elithi 'umlawuli.' Bacebisa ukuba oonobumba begama lesiHebhere elithi ukumkani (mlk) badityaniswe nezikhamiso zegama elithi shame (boshet) [ukumkani wehlazo]. Ngaloo ndlela, esi sibizo sasingumfuziselo wobuthixo obonisa indelelo ngothixo wobuhedeni.”
[5] I-Weinfeld kwenye indawo icebisa ukuba inkolo kaMoloki yayibhekiswa kwisithixo sobuhedeni, uBaal-Hadad (phantsi kwesihloko esithi “kumkani”) engazange ibandakanye ngokuthe ngqo ukutshiswa kwabantwana amadini. I<em>The Anchor Bible Dictionary ikhankanya ingcamango kaWeinfeld kwintetho yayo engoMoloch ngokuqukumbela ngelithi: “Nangona abaphengululi abaninzi bevumelana nokuthandabuza kukaWeinfeld ngokubaluleka kwembali yeembekiselo zesiprofeto nezendalo, inkoliso yabo ivuma ukuba uye walibaxa ityala lakhe ngokuphathelele umbandela osemthethweni, ngokukodwa. ” [6] UWeinfeld uthi izenzi (“ukunika” okanye “ukwenza ukuba kudlule okanye kudlule”) kwizibhalo ezisemthethweni zeLevitikus neDuteronomi azibonisi “idini” okanye “ukutshisa,” ngoxa abahleli beAnchor Bible. Isichazi-magama sibonisa ukuba ukusetyenziswa kwezi zenzi kwiNumeri 31:23 ngokuqinisekileyo kubonisa “ukutsha emlilweni.” Ehlabela mgama nengxoxo ephathelele enoba abantwana batshiselwa ngokwenene na kuMoloki, uAlfred Edersheim, okholelwa ukuba uMoloki ngokwenene wayeyenye nje imo kaBhahali yaye umele ahlulwe ngokunjalo kuMoleki, uMilcom, njalo njalo. kweyesi- 7 yooKumkani sifunda ukuba ‘wamcandisa unyana wakhe emlilweni,’ oku kusenokuba yintetho yobugcisa, okanye kusenokubhekisela kwenye yeengcamango zantlandlolo okanye iinjongo zala madini: ukukhanukela ngomlilo. Kwaye kusenokwenzeka ukuba ukuziqhelanisa bekungasoloko kufana, kwaye kungoko intetho yoqobo igciniwe. Kodwa kwisicatshulwa esifanayo kwiziKronike akunakubakho mathandabuzo okuba, kulo mzekelo, njengakwezo zirekhodiweyo emva koko, ixhoba elingonwabanga latshiswa ngokoqobo. Isibakala sokuba abo ‘bacanda emlilweni’ batsha ngokwenene, sibonakala ngokuthelekisa uYeremiya 2:32 no-35:7, noHezekile 31:16 nama-21:23 . Kumbuzo wokuba ngaba abantwana bagqithwa emlilweni kuphela okanye batshiswe kuwo ooRabhi baye bavakalisa izimvo ezahlukeneyo. KuYalkut kuYeremiya 37:7 , (ii. p. 31. col. d.) sinenkcazelo eyiyo yomfanekiso wobhedu kaMoloki, oholoholo kwaye ozaliswe ngumlilo, ngentloko yenkomo neengalo zomntu apho abantwana bangena khona. wabeka. Oku kubonakala kuvumelana ne-akhawunti ye-Carthagenian rite (Diodor. Sic. 61. 20, bona ngasentla nangaphantsi). Kuncwadi olukhulu olungombandela le asiyondawo yokungena. Kumbhali wangoku kaninzi kubonakala kufundeka ngakumbi kunokuba kucace. Ngenjongo yethu kubaluleke ngakumbi ukuphawula ukuba, ngokutsho kweNdumiso 14:106, Hezekile 37:16 , amaxhoba abonakala eqala abulawa aza emva koko atshiswa. Ngoko ke iya kuba ngumlingani ombi woVavanyo oluDala. amadini anyukayo. UJosephus ( Ant. ix. 20, 12 ) ukwathi uAhazi wamtshisa ngokwenene unyana wakhe.” [1] Mo
loch enxulunyaniswa neSaturn yamaRoma ( i<em>Kronos yesiGrike ) ( Eksodus 32:4-5 ) “Wazamkela esandleni sabo, wayikrola igolide ngentlabo, wayenza ithole elityhidiweyo; yiba ngoothixo bakho, Sirayeli, owakukhuphayo ezweni laseYiputa. 5 Wabona uAron, wakha isibingelelo phambi kwalo; wadanduluka uAron wathi, Ngumthendeleko kuYehova ngomso. “Ukunqulwa kwethole legolide yayikukunqula iinkwenkwezi; yayiyinkunzi yelanga, ikroza leenkwenkwezi iTaurus, elalikuyo ilanga ngexesha lentlakohlaza, eyayimelwa ngaloo ndlela. Ithole legolide ke ngoko lalifana nomfuziselo oqhelekileyo wehlelo likaMithraic, inkunzi yenkomo eyaxhelwa nguMithra ... (“UMithra ekuqaleni wayenguthixo wamaPersi owayegqalwa njengomlamleli phakathi koluntu noAhura Mazda, uthixo wokukhanya. Lo thixo waboyisa ububi waza wazisa ubomi, izilwanyana nemifuno ebantwini. Imifanekiso eqingqiweyo kaMithra imbonisa ngokucacileyo ebambe inkunzi yenkomo emathatheni ngelixa efaka imela entanyeni yayo. AmaRoma ayesithi uMithra nguthixo welanga. Umhla wama-25 kuDisemba wawubhiyozelwa njengosuku lwakhe lokuzalwa…Ekubeni iMithraism ikudidi ngokubanzi olwaziwa ngokuba ziiNkolo eziMfihlakalo, ulwazi lwethu ngeemfundiso nezithethe zalo lulinganiselwe kakhulu. Kuphela ngabazinikeleyo bonqulo ababevunyelwa ukuba babone izithethe zalo okanye bafikelele kwiimfundiso zalo ezingcwele. Ngoko ke, inkoliso yolwazi lwethu ibandakanya izinto zakudala neendawo zonqulo ezafunyanwa ngabembi bezinto zakudala.” [9]) “Kwaye uMoloki ukumkani, isithixo sama-Amon namaFenike, wayenxibelelene ngokusondeleyo kunye nenkunzi yelanga kunye nesijikelezi-langa iSaturn. NgooRabhi umfanekiso wakhe wawungowobhedu, unomzimba womntu kodwa intloko yenkomo. Ngokuphathelele unqulo lwaseCarthage lukaMoloch okanye uSaturn, uDiodorus (incwadi xx, isahluko i) ubhala oku: ‘Phakathi kwabemi baseCarthage kwakukho umfanekiso oqingqiweyo wobhedu kaSaturn obeke iintende zezandla zakhe zigobe ngolo hlobo emhlabeni, njengokuba le nkwenkwe yayisenza isithixo sayo. lowo kubekwe phezu kwawo, ukuze kubingelelwe ngawo, umele atyibilike emke, aze ke awe nzulu ezikweni elivutha umlilo. Kungoko kunokwenzeka ukuba u-Euripides wakuthabatha oko akubalisa ngokumangalisayo ngokuphathelele idini laseTaurus, apho azisa khona uIphigenia ebuza uOrestes lo mbuzo: 'Kodwa leliphi ingcwaba endiya kulwamkela mna ofileyo, liya kuba nalo na ingcwaba lomlilo ongcwele?' Intsomi yamandulo ngokufanayo exhaphakileyo phakathi kwawo onke amaGrike, yokuba uSaturn waqwenga abakhe abantwana, ibonakala iqinisekiswa ngulo mthetho phakathi kwabemi baseCarthage.’ “Ukungqinelana kwesicatshulwa ke ngoko kugqibelele. AmaSirayeli ayesithi athwele umnquba kaYehova apho ubuqaqawuli beShekina bubekwe phezu kwawo; kodwa ngokwasemoyeni babewuthwele umnquba wesona sithixo sikhohlakeleyo nesikhohlakeleyo kuzo zonke izithixo zeentlanga, kwaye ukukhanya ababegcoba kuko kwakuyinkwenkwezi yesijikelezi-langa eyabelwe eso sithixo. “UMoloki ngoko wayelilanga njengokumkani, yaye ngokukodwa ilanga njengoko wayengena koko kusenokugqalwa njengobukumkani bakhe obukhethekileyo, iinkwenkwezi ukusuka eTaurus ukuya kutsho kwiiSerpens noScorpio, ixesha leenyanga ezintandathu zasehlotyeni. Ukudibanisa kwelanga kunye noSaturn kunokubonakala ngathi kunyanzelekile, kodwa sinobungqina obucacileyo bokuba uxhulumaniso olunjalo lwalukholelwa ngamaBhabhiloni. KwiiNgxelo zikaThompson, ngaphaya kweNombolo. I-176 ifundeka ngolu hlobo: ‘Xa limi ilanga endaweni yenyanga, ukumkani welizwe uya kunqabiseka etroneni yakhe. Xa ilanga limi phezu okanye ngaphantsi kwenyanga, isiseko setrone siya kuhlala sinqabisekile.' “ ‘Ilanga’ elikulo mbhalo ngokucacileyo alinakuba lilanga lokwenene, yaye kwelinye icala lichazwa ‘njengenkwenkwezi yelanga,’ isijikelezi-langa esinguSaturn. Hayi. 176 uRev. ifundeka ngolu hlobo: 'Phezolo iSaturn isondele enyangeni. ISaturn yinkwenkwezi yelanga. Nantsi ke intsingiselo yoku: Lithamsanqa kukumkani. Ilanga yinkwenkwezi yokumkani.' “Unxulumano phakathi kwelanga noSaturn mhlawumbi lwavela ekubeni zombini zithathwe njengemiqondiso yeXesha. Ukubuyela kwelanga ekuqaleni kweenkwenkwezi kwaphawula ukuphela konyaka. ISaturn, eyona ndawo icothayo kuzo zonke izidalwa zasezulwini, yafeza inguqulelo yayo ngemiqondiso yeenkwenkwezi malunga neminyaka engama-30, isizukulwana esipheleleyo samadoda. Ngoko ke uSaturn ngengqiqo engaqhelekanga wayengumqondiso weXesha [uKronos], kwaye ngenxa yeXesha, weSihlo.” [10] “Igama elithi Kronos, njengoko umfundi weklasikhi esazi kakuhle, lisetyenziswa kuSaturn njengo ‘Yise woothixo.’”
[11] uTertullian (c. AD 160-225)UXOLOIsahluko IX. Ukuze ndizichase ngokucokisekileyo ezi zityholo, ndiya kubonisa ukuba ngenxenye phakathi kwenu kukho imikhwa ethile eyoyisayo, enikhokelela kuyo ukuba nibe nenxaxheba kwaezo zinto ngathi. Abantwana babebingelelwa ngokuphandle eAfrika kuSaturn mva nje njengebamba likaTibheriyo, owathi wakroba emehlweni kawonke-wonke ababingeleli ababexhonywe kwimithi engcwele egqume itempile yabo—iminqamlezo emininzi kangangokuba isohlwayo esasifunwa ngumthetho safikelela kuyo amatyala abo, njengamajoni omkhosi. ilizwe lethu lisenakho ukunika ubungqina ukuba ngubani na owawenzela loo rhuluneli. Yaye kwanangoku olo lwaphulo-mthetho lungcwele lusaqhubeka lusenziwa emfihlekweni. AsingomaKristu kuphela, uyabona, akucekisayo; ngokuba konke okwenzayo akusayi kukha ugqitywe kuphele; Xa uSaturn engazange abagcine abantwana bakhe, wayengenakubasindisa abantwana babanye; ababethe okunene kwanabazali ngokwabo baba ngumkhwa wokunikela, besabela ngovuyo kubizo olwalubekwe kubo, bebagcina abantwana bekholekile kweso sihlandlo, ukuze bangafi ngeenyembezi.” UMoloki unxulunyaniswa noNimrodi, uKronos neNgxaki Enkulu Ebomvu Ephuma Kwezi Bhabhiloni Zimbini: “Noko ke, kuya kuphawulwa ukuba inamba Enkulu eBomvu, okanye iNyoka Enkulu enomlilo, imelwa njengomi phambi koMfazi onesithsaba seenkwenkwezi ezilishumi elinesibini, ezithi: liBandla likaThixo lokwenyaniso, 'Ukuqwenga umntwana wakhe kwamsinya nje akuba ezelwe.' Ngoku, oku kuhambelana ngqo nesimilo seNtloko eNkulu yenkqubo yonqulo lomlilo. UNimrodi, njengommeli womlilo oqwengayo ekwakubingelelwa kuwo amaxhoba angabantu, ngokukodwa abantwana, wayegqalwa njengomqweqwedi omkhulu wabantwana. Nangona, ekuqaleni kwakhe ukwenziwa isithixo, wazimisa njengoNinus, okanye umntwana, ukanti, njengowokuqala woluntu owenziwe isithixo, ngokuqinisekileyo wayenguyise wokwenene wabo bonke oothixo baseBhabheli; kwaye, ke ngoko, kweso similo emva koko wajongwa jikelele. “NjengoYise wezithixo, waye, njengoko sesibonile, ebizwa ngokuba nguKronos; kwaye wonke umntu uyazi ukuba ibali leklasikhi likaKronos lalinjalo nje, ukuba, wadla oonyana bakhe ngokukhawuleza xa bezalwa.' Unjalo umzekeliso phakathi kohlobo kunye nomfuziselo. Le ntsomi inentsingiselo eyongezelelekileyo nenzulu; kodwa, njengoko lisetyenziswa kuNimrodi, okanye ‘oNophondo,’ libhekisela nje kwisibakala sokuba, njengommeli kaMoloki okanye uBhahali, iintsana zaziyeyona minikelo yamkelekileyo esibingelelweni sakhe. Sinobungqina obaneleyo kunye nobuhlungu kulo mbandela kwiirekhodi zakudala. UEusebius uthi: ‘AmaFenike nyaka ngamnye ayebingelela ngabantwana bawo abathandekayo nabazelwe kuKronos okanye kuSaturn, yaye namaRhodi ayedla ngokwenza okufanayo.’ UDiodorus Siculus uthi abantu baseCarthage, ngesinye isihlandlo, xa barhangqwe ngamaSiciliya, baza bacinezelwa kakhulu, ukuze balungise, njengoko babecinga, impazamo yabo yokuba ngandlel’ ithile bemke kwisithethe samandulo saseCarthage, kule nkalo, ‘bakhetha ngokukhawuleza. baphuma amakhulu amabini kweyona ibalaseleyo koonyana babo, babingelela ngawo esidlangalaleni’ kulo thixo. Kukho isizathu sokukholelwa ukuba isenzo esifanayo esafunyanwa kumhlaba wethu ngamaxesha eDruids. Siyazi ukuba babebingelela abantu kwizithixo zabo ezinegazi. Sinobungqina bokuba ‘badlulisa abantwana babo emlilweni kuMoleki,’ yaye oko kwenza kube nokwenzeka kakhulu ukuba nabo babanikela njengamadini; kuba, ngokusuka kuYeremiya 32:35 , xa kuthelekiswa noYeremiya 19:5 , sifumanisa ukuba ezi zinto zimbini zaziyinxalenye yenkqubo enye nenye. Uthixo owayenqulwa ngamaDruid yayinguBhahali, njengoko idangatye lomlilo likaBhahali libonisa, yaye isicatshulwa esicatshulwe ekugqibeleni singqina ukuba abantwana babebingelelwa kuBhahali. Xa ‘isiqhamo somzimba’ sasinikelwa ngaloo ndlela, ‘kwakungenxa yesono somphefumlo.’ Kwaye yayingumgaqo womthetho kaMoses, umgaqo ngokungathandabuzekiyo owawuvela kukholo lukasolusapho, ukuba umbingeleli umele athabathe nantoni na enikelwe njengedini lesono ( Num 18:9,10 ). Ngenxa yoko, ababingeleli bakaNimrodi okanye bakaBhahali kwakufuneka badle imibingelelo yabantu; ibe ngaloo ndlela kwenzeka ukuba ‘uKahna-bhali,’ ‘uMbingeleli kaBhahali,’ ligama elimiselweyo ngolwimi lwethu ukuze lidle umqweqwedisi wenyama yomntu.” [12] Umkhondo kaMoloch… kwiMinyhadala “'Ngaloo mnyhadala mkhulu wabalimi baseIreland, iSt. John’s Eve,’ utsho uCharlotte Elizabeth, echaza umnyhadala othile awawubonayo, ‘kulisiko, ukutshona kwelanga ngobo busuku, ukuphemba imililo emikhulu kulo lonke elo lizwe, eyakhiwe, njengomlilo wethu, ukuya kwindawo ephakamileyo, imfumba. yenziwe nge-turf, i-bogwood, kunye nezinye izinto ezinokutsha njengoko zinokuqokelela. I-turf ivelisa umzimba ozinzileyo, obonakalayo womlilo, i-bogwood elona dangatye liqaqambileyo, kwaye isiphumo sezi bhakana zikhulu zivutha kuzo zonke iinduli, zithumela umsi omninzi ukusuka kwindawo yonke elundini, iyamangalisa kakhulu. Ekuseni ngorhatya abalimi baqalisa ukuhlanganisana, bonke behleli kwezona mpahla zabo zintle, bekhazimla yimpilo, bonke ubuso obuzele yiloo mifanekiso iqaqambileyo kunye nolonwabo olugqithisileyo oluphawula abantu abanenzondelelo belizwe. Andizange ndiyibone into efana nayo; kwaye wayeyoliswe ngokugqithisileyo bubuso bawo obubukekayo, obunengqondo, obuchwayitileyo; ukuba nesibindi kwamadoda, nokudlala kodwa ukuthozama ngokwenene kweentombi; ukuphaphatheka kwabantu abalupheleyo, nokuchwayita kwabantwana. Watsha umlilo, kwatsha amadangatye; yaye okwexeshana bema beyicingisisa ngobuso obonakele ngendlela engaqhelekanga kukukhanya okungaqhelekanga okwakhutshwa okokuqala xa i<em>bogwood yaphoswa kuyo. Emva konqumamo olufutshane, umhlaba wacocwa phambi kombhobho omdala oyimfama, eyona nzwakazi inamandla, i-drollery, nobuqili, owathi, ehleli esitulweni esisezantsi, enejagi egcwaliswe kakuhle ekufikeleleni kwakhe, wagrumba imibhobho yakhe. kwezona ngoma ziphilayo, kwaye ijig engapheliyo yaqala. Kodwa kukho into eyayiza kulandela eyayindixaka hayi kancinci. Xa umlilo uvutha kangangeeyure ezithile kwaye wehla, inxalenye ebalulekileyo yomsitho yaqalisa. Wonke umntu owayekhona kubalimi badlula kuyo, kwaye abantwana abaliqela baphoswa kumalahle abengezelayo; ngoxa umthi omalunga neemitha ezisibhozo ubude, nentloko yehashe imiliselwe kwelinye icala, kwaza kwaphoswa ilaphu elikhulu elimhlophe phezu kwalo, liwusithelisa umthi lowo waza wabonakala ngendoda eyayithwelwe entloko. Oku kwamkelwe ngentswahla enkulu ‘njengehashe elimhlophe’; lwathwalwa ngobuchule boluthwali lwayo emlilweni izihlandlo ezininzi, yabasukela; yabasukela abantu, babaleka bebhomboloza ngeenxa zonke. Ndabuza ukuba lenzelwa ntoni ihashe, ndaza ndaxelelwa ukuba limele 'zonke iinkomo.' Umbhalikazi wongezelela ngelithi: ‘Apha yayilunqulo lwakudala lobuHedeni lukaBhahali, ukuba lwalungelulo lukaMoloki, olwaluqhutywa ekuhleni nakwindawo yonke kumbindi welizwe elibizwa ngokuba lobuKristu, nazizigidi ezazizibiza ngegama lobuKristu! Ndadideka, kuba ndandingazi ngelo xesha ukuba ubuPope buyindlela nje yobuchule yokuguqula unqulo-zithixo lwabahedeni ngokwecebo labo.’”
[13] Umkhondo kaMoloch… kwiHolocaust “igama elithi 'iHolocaust,' lisuka kwigama lesiGrike lenkulungwane yesithathu elithi 'Holokaustos,' elibhekisela 'kwidini elitshiswayo lamaYuda azinikele ngokupheleleyo kuThixo.' UkuBulawa Kwabantu Ngenkohlakalo yayilidini elivuthayo likaHitler lokubingelela ngomntu kuSathana, kanye njengokuba kwakunjalo ngemihla yothixo wabahedeni wama-Amori, uMoloki. Inkanuko yokuphalazwa kwegazi yoMchasi-Kristu ozayo iya kuqhubeka kwisithethe esamiselwa nguHitler esenza intiyo engathethekiyo kaHitler ibonakale ilinganiselwe xa ithelekiswa nayo.”
[14] Imizila kaMoloki... kuluntu lwanamhlanje “Kwisithethe samandulo, umntwana wayebingelelwa ngethemba lokuba uMoleki wayeya kusikelela usapho ngesivuno esihle, uloyiso edabini, okanye inzuzo yemali. ‘Kwisithethe’ sanamhlanje sokuqhomfa, amabhinqa ancama abantwana bawo ngenxa yemisebenzi, ukwamkeleka ekuhlaleni, okanye iimfuno zobuqu zokuzingca.”
[16] Njengoko bekutshiwo ngaphambili, uMoloch unxulunyaniswa neSaturn yamaRoma kunye negama lakhe lesiGrike elithi Kronos: “ULevine ubiza uSaturn ngokuthi 'yinkwenkwezi yegunya lokugqibela,' isibizo esinesici sexesha kunye nesiphelo sexesha. ”
[17] IiReferensi 1. The New Unger's Talking Bible Dictionary, Parson's Technology, (c)1998 2. “Moloch,” 3. Ibid. 4. Holman Bible Dictionary, Holman Bible Publishers, (c)1991. 5. “Ihlelo likaMoloki,” The Encyclopedia Judaica, CD-Rom Version, Judaica Multimedia, (c) 1997. 6. “Moloch,” The Anchor Bible Dictionary, Umqu. 4, iphe 896. 7. “UMilkom, uMalkom, okanye uMoleki, wayenguthixo oyintloko wama-Amon, kodwa umele ahlulwe kuMoloki, ozithethe zakhe zoyikekayo zaqaliswa kamva ( 2 Kumkani 16:3 ).” Edersheim, Alfred, Bible History, Old Testament, Isahluko 9, 8. Edersheim, Alfred. Imbali yeBhayibhile, iTestamente Endala, Umqu. VII, iSahluko 7; 9. Holman Bible Dictionary, Holman Bible Publishers, (c)1991. 10. I<em>International Standard Bible Encyclopedia, i<em>Parson’s Technology, uhlelo lwe-elektroniki, (c) 1998 11. IiBhabhiloni ezimbini, “Umntwana waseAsiriya,” 12. Hislop, Alexander, The Two Babylons, 13. The Two Babylons, “The Two Babylons, “The Two Babylons” John, 14. Jonga kwiWebhsayithi yoMthandazo,; ecaphula uBob Rosio, uHitler & The New Age, Huntington House, 1993, p. 50. 15. “Ukuqhomfa kunye neBhayibhile,” uJack R. Voltz, http://www.ovnet.com/~voltz/prolife/bible.htm 16. “IKrismesi yeCosmic,” iWebhsayithi ethi Watch Uto Prayer, ecaphula uRick Levine , Isipho SeZazi: IKrisimesi Yewaka Leminyaka Elitsha, iincwadi zeSpellbound, zowe-1997, iphepha 3-5, 7, 11-13. 17. Ibid.
Kwinqaku elandulelayo kukho intwana encinane engonqulo lukaMithra njengoko lwaluqheliselwa ngamaRoma. Nceda ufunde inqaku elilandelayo.
UMithra
Okokuqala kubonakala njengothixo welanga wama-Aryan kwiSanskrit kunye noncwadi lwamaPersi malunga ne-1400 BCE. Inkolo yaziswa kubukumkani baseRoma ngenkulungwane yoku-1 BCE.
UMithra wathi:
· ozelwe yintombi enyulu esitalini ngenjikalanga yasebusika—ngokufuthi uDisemba 25 kwikhalenda kaJulius (umlawuli uAurelian wabhengeza uDisemba 25 njengosuku lokuzalwa olusemthethweni lukaMithra, malunga nowama-270 CE)–ehamba abelusi ababezisa izipho;
· banqulwa ngeeCawe;
eboniswe nge-nimbus, okanye i-halo, ejikeleze intloko yakhe;
Wathi makathabathe isidlo sokugqibela kunye nabalandeli bakhe xa ebuyela kuyise;
· Kukholelwa ukuba akazange afe, kodwa anyukele ezulwini, apho kwakukholelwa ukuba uya kubuya ekupheleni kwexesha ukuze avuse abafileyo ngovuko lwasenyameni kumgwebo wokugqibela, ukuthumela abalungileyo ezulwini nabangendawo esihogweni, emva kokuba ihlabathi latshatyalaliswa ngomlilo;
· ukunika abalandeli bakhe ubomi bokungafi emva kokuba bebhaptiziwe.
Abalandeli bakaMithra:
landela inkokeli ebizwa ngokuba 'ngupapa' (upopu), owayelawula kwinduli yeVatican eRome;
· ubhiyozele ukufa kwentlawulelo komsindisi ovuse kwabafileyo ngeCawa;
· isakramenta ebhiyozelwayo (isidlo esingcwalisiweyo sesonka newayini), ebizwa ngokuba yiMyazda (ehambelana ngokuthe ngqo neMissa yamaKatolika (imass), kusetyenziswa ingoma, iintsimbi, amakhandlela, isiqhumiso, namanzi angcwele, njengesikhumbuzo sesidlo sangokuhlwa sokugqibela sikaMithra).
Umlawuli uConstantine wayengumlandeli kaMithra de wavakalisa uDisemba 25 njengosuku olusemthethweni lokuzalwa kukaYesu ngowama-313 CE waza wamkela unqulo lobuKristu njengonqulo lwelizwe.
Imithombo esisiseko yokufunda iMithraism:
UFranz Cumont, Iimfihlakalo zikaMithra (1903)
MJ Vermaseren, Mithras, uThixo Oyimfihlelo (1963)
UDavid Ulansey, Imvelaphi yeMithraic Mysteries (1989)
Ilungelo lokushicilela © abangakholelwa kuTixo eAustin 1997-1998. Onke Amalungelo Agciniwe
http://atheist-community.org/mithra.htm
Kwaye kwi-Cosmic Christmas Birth of the Sun-god sifunda oku kulandelayo
Kwiinkonzo ezahlukahlukeneyo zobuhedeni zamandulo, uDisemba yayingumbhiyozo weWinter Solstice. UAlexander Hislop udize intsingiselo yokwenyani yomnyhadala weWinter Solstice kwincwadi yakhe yakudala ethi, The Two Babylons:
“Lo mbhiyozo ngokuqhelekileyo bekukholelwa ukuba wawunesimo seenkwenkwezi kuphela, ubhekisela nje ekugqityweni kwenkqubo yelanga yaminyaka le, nokuqalisa komjikelo omtsha. Kodwa kukho ubungqina obungenakuphikiswa bokuba lo mnyhadala kuthethwa ngawo wawunempembelelo ephakame kakhulu kunale—yokuba wawungakhumbuli nje umhla wokuzalwa okomfuziselo welanga ekuhlaziyweni kwawo, kodwa umhla wokuzalwa koMhlanguli ozukileyo…uThixo weLanga. nothixo ongumlamli omkhulu.”
- Uthixo weLanga uOsiris neqabane lakhe, uIsis, ekunye noRe-Atum, “uYise woothixo,” babegqalwa ngamaYiputa amandulo njengabalawuli ababalaseleyo beXesha Eliqhelekileyo lentabalala elalibizwa ngokuba yiZep Tepi okanye “Ixesha Lokuqala. ” Ubukumkani babo baphela ngequbuliso xa uOsiris wabulawa ngumntakwabo ongendawo, uSete okanye uTyphon. U-Isis ongenamntwana wafuna umzimba ka-Osiris owawunqunyulwe, waza wawuhlanganisa kwakhona waza wavuselela ixesha elide ngokwaneleyo ukuba akhawule unyana ogama linguHorus. UHorus wayekholelwa ukuba ukuzalwa kwakhona kuka-Osiris, kunye nomyeni omtsha kaIsis, ogama lakhe lalikukubuyisela uBukumkani buka-Osiris kulawulo lukaSete.
Kakade ke, intsomi kaHorus ikukugqwethwa kwengxelo yeGenesis engomgwebo kaThixo kuNimrodi nenkqubo yonqulo yaseBhabhiloni ezaphuma kuyo iinkonzo eziyimfihlelo zaseYiputa. Le ntsomi, eyenza isiseko seFreemasonry kunye nezinye iinkqubo zenkolelo yobugqi, okwangoku ifumana imvuselelo ngokuzonwabisa, uncwadi, imfundo kunye nezithethe zonqulo. Namhlanje, umxholo weHorus unokufunyanwa njengesiseko semveliso eyaziwayo yaseHollywood, iLion King. Ngeendawo ezininzi zokungena, enye indlela yobuhedeni eya kuYesu Krestu yaziswa ehlabathini ngokuchuliweyo, nakwiCawe, njengoko uluntu luzilungiselela ngokungenangqondo ukulubuyela kunqulo lwakudala lweLanga.
KwiiBhabhiloni eziMbini, uAlexander Hislop waphawula ubunyulu becawa yokuqala ngokuphathelele ukwamkelwa kwezithethe zobuhedeni ngaphambi kowexuko lwamaRoma Katolika:
“...kwiCawa yamaKristu akukho mbhiyozo unjengoKrismesi owakha waviwa de kwayinkulungwane yesithathu, kwaye…kude kube yinkulungwane yesine ihambele phambili kakhulu apho yathi yabhiyozelwa kakhulu. Ngoko ke, iCawa yamaRomi yawulungisa njani umhla wama-25 kaDisemba njengosuku lweKrismesi?
Kutheni, ngale ndlela: Kudala ngaphambi kwenkulungwane yesine, yaye kwakude kudala ngaphambi kwexesha lamaKristu ngokwalo, kwakubhiyozelwa umthendeleko phakathi kwabahedeni, ngelo xesha lichanileyo lonyaka, ukuzukisa ukuzalwa konyana wokumkanikazi waseBhabhiloni wezulu; yaye ngokufanelekileyo kusenokucingelwa ukuba, ukuze kuxolelaniswe nabahedeni, nokwandisa inani labo bazibiza ngokuba ngabalandeli bobuKristu, kwaloo mbhiyozo mnye wamkelwa yiCawa yamaRoma, isithiya igama likaKristu.”
- KwiRoma yobuhedeni, ukubhiyozelwa kwe-Winter Solstice kwaqala ngoDisemba 17 ngomthendeleko weSaturn—okwabizwa ngokuba yiSaturnalia. Ukutyhubela i-23 kaDisemba, ihlabathi lamaRoma lalibandakanya ukuzonwabisa kunye nokutshintshiselana izipho ngokuhlonipha uSaturn, uthixo wokuhlwayela kunye nokulima kwaye, ngokutsho komthombo weRosicrucian, ukukhumbula i-Golden Age yeSaturn:
“Nalu uhlaziyo jikelele lwehlabathi olubhengezwe kwiimanifestos zeRosicrucian ezichazwa njengohlaziyo lwehlabathi… Ngelixa lubandakanya iinguqulelo eziqinisekileyo kwimfundo, icawa, nomthetho, olu hlaziyo lunentsingiselo yeminyaka eyiwaka; iya kubuyisela ihlabathi kwimeko apho uAdam wayifumana khona, eyayiyixesha legolide likaSaturn. Ke, kwi-Confessio, i-manifesto yesibini ye-Rosicrucian, uhlaziyo ngokubanzi kuthiwa lubonisa 'ukuthontelana okukhulu kwenyaniso nokukhanya' okunjengokurhangqwa kuka-Adam eParadesi, naleyo uThixo aya kuyivumela ngaphambi kokuphela kwehlabathi... ukubuyela kwixesha legolide lika-Adam noSaturn, kuthiwa uncediswa 'luluntu oluphakamileyo lwamaRosicrucians.' ”
- Ukulandela isikhumbuzo samaRoma seGolide Age of Saturn kwaqala ukubhiyozelwa komhla wokuzalwa koMhlanguli oMkhulu, owayesaziwa ngokuba nguMithra eRoma, uHorus eYiputa, uTamuzi eBhabhiloni kunye nezibizo ezahlukeneyo kwezinye iintsomi zakudala:
“EYiputa, unyana kaIsis, igama laseYiputa likakumkanikazi wezulu, wazalwa kanye ngeli xesha, ‘malunga nexesha lasebusika. Elona gama iKrisimesi eyaziwa ngalo phakathi kwethu - usuku lweYule - lingqina kwangoko imvelaphi yalo yobuPagan kunye neBhabheli. 'Yule' ligama leKaledi le 'intsana' okanye 'umntwana omncinci' kwaye njengoko umhla wama-25 kaDisemba wawubizwa ngookhokho bethu basePagan Anglo-Saxon, 'Yule-day,' okanye 'imini yoMntwana,' kunye nobusuku obabubizwa ngokuba yi-Anglo-Saxon yama-Anglo-Saxon. eyandulelayo, ‘ubusuku bukaMama,’ kwakude kudala ngaphambi kokuba badibane nobuKristu, nto leyo ingqina ngokwaneleyo ubuntu babo bokwenene. Kwimimandla yobuhedeni kwakubhiyozelwa lo mhla wokuzalwa.”
- Kwakungekuphela nje ukuba uLanga nonina babenqulwa kulo lonke ihlabathi ngeli xesha, kodwa izithethe eziqhelekileyo ezifuzisela ukuvela kwakhe ngokutsha zazithatyathwe kwakwezi ziprofeto ezazisebenza kuYesu Kristu:
“Umthi weKrismesi, ngoku oxhaphakileyo phakathi kwethu, wawuxhaphake ngokufanayo kwiRoma yobuhedeni nakwiYiputa yobuhedeni. Yayingumthi wesundu eYiputa; eRoma yayingumsipres; umthi wesundu omela uMesiya ongumHedeni, njengoBhahali-Tamare, umthi obizwa ngokuba nguBhahali-bheriti. Unina ka-Adonis, uThixo weLanga nothixo omkhulu ongumlamli, kwakusithiwa ngendlela engaqondakaliyo waguqulwa waba ngumthi, yaye xa ekuloo meko wazala unyana wakhe wobuthixo.
Ukuba unina wayengumthi, unyana umele ukuba wayegqalwa 'njengoMntu Wesebe.' Kwaye oku kuchaza ngokupheleleyo ukubeka iYule Log emlilweni ngo-Eva kaKrisimesi kunye nokubonakala komthi weKrisimesi ngentsasa elandelayo. NjengoZero-Ashta, 'imbewu yomfazi,' ... kufuneka ingene emlilweni 'kubusuku bukaMama,' ukuze ibe nokuzalwa kuwo ngengomso, 'njengeSebe likaThixo,' okanye uMthi lowo. izisa izipho zobuthixo ebantwini.”
(Qaphela ukuba i-Yule Log iphonswa emlilweni ngobusuku beKrisimesi. Usanda kufunda ukuba iYule ligama lesi-Anglo Saxon elithetha umntwana okanye usana. Lo msitho we-Yule Log kukuzonwabisa kokudlula umntwana emlilweni. Ndiyathemba niyabona nonke.)
- Isithethe somthi weKrisimesi sibonisa ukufa kunye nokuzalwa kwakhona kuka-Osiris kunyana wakhe, uHorus:
“...umntwana wobuthixo owazalwa ngexesha lasebusika wazalwa njengomzimba omtsha wothixo omkhulu (emva kokuba uthixo enqunyulwe ... ngenjongo yokuphindezela ukufa kwakhe kubabulali bakhe.) Ke kaloku uthixo omkhulu lowo, wanqunyulwa ekufeni kwakhe. phakathi kwamandla nozuko lwakhe, wafanekiselwa njengomthi omkhulu, owahluthwa onke amasebe akhe, waza wagawulwa phantse emhlabeni. Kodwa iNyoka enkulu, isimboli sobomi obubuyisela i-Aesculapius, ijikelezisa isitokhwe esifileyo ... kwaye yabona, ecaleni kwayo kuhluma umthi omncinci - umthi ohluke ngokupheleleyo, ongasoze ugawulwe ngamandla anobutshaba. -…yaye ngokunjalo yasithelisa iphakade nemo engunaphakade yegunya lakhe, okokuba wathi akuba eziwile phambi kweentshaba zakhe, usuke wasuka wazoyisa phezu kwazo zonke. Ngoko ke, umhla wama-25 kaDisemba, usuku olwalubhiyozelwa eRoma njengosuku awaphinda wavela ngalo uthixo owoyisileyo emhlabeni lwaluqhutyelwa kwiNatalis invicti solis, ‘Umhla wokuzalwa kweLanga elingoyiswayo.
(Phawula ukuba uthixo owanqunyulwa waba ngamaqhekeza enyanisweni yayinguNimrodi owaqwengwa ngokwemiyalelo kaShem emva kokuba uNimrodi efunyaniswe enetyala kwiinkundla eziphantsi nezingasentla zaseYiputa. Amalungu omzimba athunyelwe kwizikumkani zehlabathi njengesilumkiso kwabo balandela uNimrodi Ubuye wafunda ngasentla ukuba uAstarte wajikeleza njani waqokelela loo malungu omzimba emva koko wabuyisela umzimba ndawonye ukuze enze uHorus owazalwa ngokuphuma kolu manyano. .)
- Umthendeleko weKrismesi, ngokufuziselayo, ngumbhiyozo wobuhedeni woloyiso lweNyoka ekugqibeleni phezu kwaloo Thixo wayigawulayo inqaba yaseBhabheli (efuziselwa ngumthi). Ngokuvuselela nokubuyisela iinkolo eziyimfihlakalo njengoko zazisenziwa kwiinkcubeko zamandulo, uHorus waba ngumsindisi waseJiphutha kunye nomlingani wokwenene kaYesu Krestu.
Kwi-Theosophical Glossary yakhe, uHP Blavatsky uchaza ngaloo ndlela uHorus:
“Horus (Umzekelo.). Owokugqibela kumnombo woMongami ongokobuthixo eYiputa, ekuthiwa ngunyana kaOsiris noIsis. Unguthixo omkhulu ‘othandwayo eZulwini,’ ‘intanda yeLanga, inzala yoothixo, umlawuli wehlabathi.’ Ngexesha le-Winter Solstice (iKrisimesi yethu), umfanekiso wakhe okwimo yosana olusandul' ukuzalwa, wakhutshwa kwindawo engcwele ukuze kunqulwe izihlwele ezinqulayo…”
- Ngenkulungwane yesine, uMlawuli uConstantine wabela uDisemba 25, umhla wokuzalwa koThixo weLanga waseRoma uMithra, kuYesu Kristu, ngaloo ndlela ebeka uMsindisi wokwenyaniso phakathi koothixo bamaRoma. Ukutsalela amaKristu kwimibhiyozo yobuhedeni yaseRoma kwabangela ukuba kubekho umanyano lonqulo oluyimfuneko ukuze kuphumelele uBukhosi Obungcwele baseRoma, obabulawula ihlabathi iminyaka eli-1,200 16. Ngenkulungwane ye-XNUMX, abaHlaziyi bamaProtestanti bayeka ukubhiyozela iKrismesi ngenxa yobuhedeni bayo.
IiPuritans ezazilawula iPalamente yamaNgesi ngowe-1644 zathi akukho kuvunyelwa ukubhiyozelwa kweKrismesi, zilubiza ngokuba “luSuku Lokugqwashulwa Kwabantu Abangahloneli Thixo.”
H. Spurgeon wavakalisa oku de kwangowe-1871: “Asinamdla wamaxesha namaxesha ngokweenkolelo. Ngokuqinisekileyo, asikholelwa kwilungiselelo leecawa langoku elibizwa ngokuba yiKrismesi.”
Ngowe-1983, iU.SA Today yakhumbula indelelo yamaProtestanti ngeKrismesi:
“Inxalenye ebanzi yobuKristu bamaNgesi yayisakugqala ukubhiyozela iKrismesi njengonyeliso lwabahedeni. AmaPuritans, amaBhaptizi, amaQuaker, amaRhabe, abalandeli bakaCalvin nezinye iimvaba azisa le nkcaso ekuqaleni kweNew England yaye inkcaso ekrakra kule holide yahlala eMerika de kwaphakathi kwinkulungwane ye-18.”
- Kwakungenakuphepheka, nangona kunjalo, ukuba ikhulu leshumi elinesithoba leenguqu kwezentlalo nezomoya eNgilani naseMelika yayiza kwenzeka ngokumka okukhulu kwiPuritanism.
Umbhali woMntu, iNtsomi kunye noMlingo urekhoda ngovuyo ukubuyela kwangoku kwisithethe sobuhedeni:
“EBritani iimeko zasekuhlaleni zaziseka isiseko sokuvuselelwa okuzukileyo komoya weKrismesi, njengentsabelo kwintlupheko nobuhlwempu obugqithiseleyo obabubangelwa yinkqubo yeXesha lethu Eliqhelekileyo. Kwangowe-1841, iPunch [iphephancwadi laseBritani] lacebisa ukuba ixesha leKrismesi lifanele libe lixesha lokunceda amahlwempu nabalambileyo, nto leyo eyakhuthazwa kakhulu nguCharles Dickens kwincwadi yakhe ethi Ingoma yeKrismesi kwiminyaka emibini kamva.”
- EMelika, amalungu aseka iNew York Historical Society asivuselela isiko leKrisimesi ekuqaleni kweminyaka yoo-1800 kwaye ngo-1836 ilizwe laseAlabama labhengeza ukuba yiholide esemthethweni. Ngokungathandabuzekiyo uninzi lweengcamango zamaPuritan ezazabalazela ukunqanda uwexuko lwakhumbula amazwi kaTertullian, owayekhalazela ukulalanisa kwamaKristu kwangowama-230 BC.
“Ngathi…abasemzini kwiisabatha, nokuthwasa kwenyanga, nemithendeleko, eyake yamkeleka kuye uThixo, iSaturnalia, imithendeleko kaJanuwari, iBrumalia, neMatronalia, iyaxhaphaka; izipho zisiwa ngapha nangapha, izipho zosuku lonyaka omtsha zenziwa ngomsindo, yaye imidlalo namatheko abhiyozelwa ngesiphithiphithi; oh, hayi indlela abathembeke ngakumbi ngayo abahedeni kunqulo lwabo abakulumkela ngokukhethekileyo ukuthabatha imbeko kumaKristu.”
- Kwincwadi yakhe ethi, Too Long In The Sun, uRichard Rives uzoba ungqamaniso olufanelekileyo kwiimeko ezikwiEksodus 32, umzekelo oseBhayibhileni owamcaphukisayo uThixo waphantse watshabalalisa uhlanga lwakwaSirayeli ngenxa yesono salo sokuxuba unqulo lobuhedeni nolwakhe:
“Kwakhiwa ithole legolide yaye lo mbhiyozo wavakalisa ‘umthendeleko kuYehova. Abantu baye benza umbhiyozo wokuzukisa uThixo awayengawugqali njengofanelwe yimbeko yakhe.”
- Ukutsho kukaRives kuqinisekiswa bubungqina bokuba ithole legolide lalisisithixo saseYiputa sokunqula ilanga, uHat-hor sisibeleko sikaIsis, umama/umfazi kaHorus:
“UHathor noAphis, inkomo nenkunzi yenkomo yaseYiputa, babemela ukunqulwa kwelanga. Unqulo lwabo yayilinqanaba nje elinye kwimbali ende yaseYiputa yokuhlonelwa kwelanga. Ithole legolide kwiNtaba yeSinayi libubungqina obungaphezu kobaneleyo bokungqina ukuba umthendeleko owavakaliswayo wawunxulumene nokunqulwa kwelanga. Isiganeko esenzeka kwiNtaba yeSinayi yayisisiganeko nje esinye sowexuko lukaSathana olwaqalisa kwinqaba yaseBhabheli. Umbhiyozo womhla wama-25 kaDisemba, ekuqaleni owawuvakaliswa kuzukisa ukuzalwa kothixo welanga uMithra, unokuba sesinye seziganeko zokugqibela kwibali elide eliqhubekayo lokunqulwa kwelanga kukaSathana.”
- Olu hlobo lufana lonqulo lufunyanwa phakathi kwabantu bakaThixo kwakhona kweyokuQala yooKumkani 12, ebhala uwexuko lukaSirayeli phantsi kolawulo lukaYarobheham, owaqulunqa isidlo “esifana” neso sidlo senyaniso kwaYuda:
26 Wathi uYarobheham entliziyweni yakhe, Kaloku ubukumkani buya kubuyela endlwini kaDavide; ukuba bathe benyuka aba bantu, baya kubingelela endlwini kaYehova eYerusalem, yobuyela enkosini yabo intliziyo yaba bantu. URehabheham ukumkani wakwaYuda, bandibulale mna, babuyele kuRehabheham ukumkani wakwaYuda.
27 Waceba ke ukumkani, wenza amathole egolide amabini, wathi kubo, Niyaxhamleka kukunyuka niye eYerusalem. Nanku uThixo wakho, Sirayeli, owakukhuphayo ezweni laseYiputa.
28 Walimisa elinye eBheteli, walimisa elinye kwaDan.
29 Yaba sisono ke le nto; bahamba abantu baya kuqubuda phambi kwelo likwaDan.
32 UYarobheham wenza umthendeleko ngenyanga yesibhozo onjengomthendeleko wakwaYuda; wenyusa amadini esibingelelweni. Wenjenjalo eBheteli, ebingelela kumathole abewenzile, wabamisa eBheteli ababingeleli beziganga awayezenzile.
33 Wenyusa amadini esibingelelweni awasenzayo eBheteli, ngomhla weshumi elinesihlanu wenyanga yesibhozo, ngenyanga leyo abeyicamangile kweyakhe intliziyo; wabamisela umthendeleko oonyana bakaSirayeli, wenyusa amadini esibingelelweni, waqhumisela khona.
I-Matthew Henry Commentary iphawula iinjongo ezintle eziye zaya kwisivumelwano sikaYarobheham:
“UYarobheham wamonisa ke uSirayeli, waza wangenisa unqulo-zithixo, olwenzeka ebukumkanini bakwaSirayeli kwada kwasekuthinjweni kwaseAsiriya. Nangona kusenokwenzeka ukuba wayethetha ngolu nqulo lukaYehova uThixo kaSirayeli, lwaluchasene ngokuthe ngqo nomthetho ongokobuthixo, yaye aluhlonelwa kubungangamsha obungokobuthixo, ukuba bumelwe ngaloo ndlela. abantu basenokungothuki kangako xa benqula uThixo kaSirayeli ngendlela efanekiselwayo, kunokuba babekhe bamenywa ukuba banqule uBhahali, kodwa oko kwavulela ithuba olo nqulo-zithixo.”
- Imbali ibonisa ukuba ingongoma yokunduluka kulo lonke uwexuko olukhulu kwaSirayeli nakwiNgqobhoko yayikukudibanisa unqulo loThixo oyinyaniso nokunqulwa kothixo weLanga. Ukubuyela kwamaSirayeli kunqulo lwelanga entlango kwakubonisa ukubuyela kwangaphakathi eYiputa nto leyo eyakhokelela ekugwetyweni kwawo ekugqibeleni. Ukumiselwa konqulo lwelanga nguKumkani uYarobheham kwaphawula ukwahlulwa kobukumkani nokuqalisa uwexuko lukaSirayeli, olwaphumela ekuthinjweni kweAsiriya.
Ngokunjalo, inkulungwane yesi-4 yokulalanisa ubuKristu neenkolo zobuhedeni zaseRoma ingqamana nokusekwa komthendeleko weKrisimesi. Ekugqibeleni, ngenkulungwane ye-19 umnka kukholo lwePuritan olukhokelela kuwexuko lwangoku lwenzeka malunga nexesha lokumiselwa kwakhona kweKrisimesi njengeholide yobuKristu. Ubungqina obucacileyo bembali bubangela ukuba kube nzima ukuxhathisa ukurhanelwa kokuba ukuqalisa kwemibhiyozo yeBimillennial ngowe-1999, ngenxa yezizathu zobugqi neyelenqe, okucwangciselwe ixesha leKrismesi—ukuzalwa kothixo weLanga.
Ukusuka kwi-Cosmic Christmas kuZalo lukathixo weLanga
Http://watch.pair.com//cosmic.html
Kwaye ukusuka kwiMvelaphi yeKrisimesi kunye ne-Ista ngamaBandla amaKrestu kaThixo kwinqaku le-WWW.LOGON.ORG # 235 ndicaphula oku kulandelayo
Uthixo weLanga
Umhla wama-25 kuDisemba wanxulunyaniswa noMithras, njengoko wayenguthixo weLanga.
Umbhali weencwadi zamaKatolika uMario Righetti (ukongeza kwiDuchesne kunye noCullman) wayebambe ukuba:
Emva koxolo lweCawa yaseRoma, ukuze kube lula ukwamkelwa kokholo ziindimbane zabahedeni, kwafumaniseka ukuba kufanelekile ukusungula umhla wama-25 kaDisemba njengomthendeleko wokuzalwa kukaKristu okwethutyana, ukubaphambukisa kumthendeleko wobuhedeni, owawubhiyozelwa ngomhla wokuzalwa kukaKrestu. kwangolo suku lunye kuhlonelwa “iLanga Elingoyiswayo” uMithras, umoyisi wobumnyama (fn 74, II, p. 67 icaphula kwakhona kwiBacchiocchi, Ukususela ngeSabatha ukusa ngeCawa, Pontifical Gregorian University Press, Rome, 1977, p. 260).
Ngaloo ndlela, uMithras wayenguthixo wombhiyozo welanga nge-25 kaDisemba owalandela ngoko nangoko ukusuka kwiSaturnalia. Ngalo thixo, sibona unqulo lwangeCawe luvela eRoma.
Ukunikezelwa kuMithra kwakunjengoSoli invicto Mithrae okanye iLanga elingenakoyiswa, iLanga elingoyiswanga njengoko uFrazer alibiza (iphe. 304). Yayikwanxulumene naye njengoSol Invictus Elagabal kuhlobo loluntu lwenkolo.
Igama elithi uTata lalikwinqanaba labefundisi baseMithra. Eli gama laliwe kumaKristu (Mat. 23:9). Yangena ebuKristwini kunye namahlelo eMystery.
Iivangeli azithethi nto malunga nomhla wokuzalwa kukaKristu kwaye iCawa yokuqala ayizange iwubhiyozele.
Isiko lokubhiyozela ukuzalwa kukaKristu laqala eYiputa, lithatyathwe kwihlelo lonqulo lukaMama uthixokazi apho, yaye amaKristu alapho alubhiyozela nge-6 kaJanuwari. Ngenkulungwane yesine yayisele imiselwe ngokubanzi eMpuma (Frazer, v, p. 304). Icawe yasentshona yayingazange iqaphele umhla we-6 kaJanuwari njengosuku lokwenyani kwaye, ekuhambeni kwexesha, isigqibo sayo samkelwa libandla lasempumalanga. Kwa-Antiyokwe olu tshintsho aluzange lwenziwe de kwamalunga nowama-375 CE (Frazer, ibid.).
Imvelaphi yolu qheliselo ibhalwe ngokucacileyo ngamaKristu aseSiriya njengoko sibona kuFrazer ecaphula kwakhona uCredner noMomsen kunye no-Usener (v, iphe. 304-305).
Isizathu sokuba ootata batshintshe umbhiyozo womhla wesithandathu kweyoMqungu ukuya kumhla wamashumi amabini anesihlanu kweyoMnga ibe sesi. Yayisisithethe sabahedeni ukubhiyozela ngomhla wamashumi amabini anesihlanu kuDisemba umhla wokuzalwa kweLanga, apho babekhanyisa izibane njengomqondiso womthendeleko. Kwezi zithethe nemibhiyozo namaKristu ayethabatha inxaxheba. Ngokuvisisana noko, xa oogqirha beCawa babona ukuba amaKristu ayetyekele kulo mbhiyozo, bacebisana baza bagqiba kwelokuba uMhla wokuzalwa kukaYesu wokwenyaniso ufanele ubhiyozelwe ngolo suku nomthendeleko we-Epiphany ngowesithandathu kuJanuwari. Ngokuvisisana nesi siko, bekugquba uqheliselo lokuphemba umlilo de kwangowesithandathu.
Ngoko ke, iSaturnalia yakhokelela ekungeneni kwelanga xa izipho zinikwa abantwana ukususela nge-23 kaDisemba okanye ngoku ngobusuku bangaphambi kweKrisimesi ngowama-24 kaDisemba kwikhalenda kaGregory. Amasiko e-solstice emva koko athatha indawo kwiSaturnalia yokuqala kodwa ixesha laye landiswa ukusuka kwiintsuku ezintathu ukuya kwezisixhenxe kwaye kongezwa iintsuku ezilishumi elinesibini.
Xa sibala iintsuku ezintlanu ukusuka kwi-25 Disemba sifika kwi-31 kaDisemba apho amanye amaCelt namaJamani aqala ukubala. Ukongezwa koSuku lweSt Stephen's (okanye uSuku lweBoxing) luzisa isithuba seentsuku ezintlanu ukusuka ngowama-27 kuDisemba ukuya kumhla woku-1 kuJanuwari.
Imvelaphi yobuhedeni yeKrismesi ikwabonakala nakuAugustine xa ebongoza abazalwana bakhe ukuba bangalubhiyozeli olu suku lubalulekileyo njengabahedeni ngenxa yeLanga kodwa ngenxa yalowo wenza iLanga (Intshumayelo kaAugustine., cxc, 1; kwiMigne Patriologia Latina, xxxviii, 1007). ULeo, obizwa ngokuba ngoMkhulu, naye wayikhalimela inkolelo ebuhlungu yokuba iKrismesi yayibhiyozelwa ngenxa yokuzalwa kweLanga elitsha, kungekhona ngenxa yokuzalwa kukaKristu (uFrazer, ibid.; cf. Leo the Great Serm., xxii (al xxi) ) 6 kunye noMigne, liv, 198).
Noko ke, ngelo xesha yayingunobangela ongenathemba. Yonke le nkqubo yayigquba kubuKristu yaye unqulo lukathixokazi onguMama lwaluzinzile.
UFrazer uthi:
Kungoko kubonakala ukuba iBandla lamaKrestu lakhetha ukubhiyozela umhla wokuzalwa koMseki walo ngomhla wamashumi amabini anesihlanu kuDisemba ukuze lidlulisele ukuzinikela kwabahedeni besuka eLangeni kuye owayebizwa ngokuba liLanga loBulungisa (iphe. 305).
UYobi
Ngale ndlela, ukholo lukaMesiya lwaphanziswa ngabefundisi behlabathi abamkela ukholo kwiinkolo zaseRoma yamandulo kunye neenkonzo zeMystery zokunqula iLanga. Oku kugqwethwa kokholo kwaqala ngemithendeleko esisiseko eyathabathel’ indawo imibhiyozo yeBhayibhile yaza yathatyathelw’ indawo ngabanquli beLanga. Bazisa iKrisimesi ne-Ista kunye nonqulo lwangeCawa olwathatha indawo yomthetho wesine malunga neSabatha. Bayila intsomi yobuntombi obungenasiphelo bomfazi ababembiza ngokuba nguMariya, endaweni kaMariam, ukufihla into yokuba babulele oonyana bakhe nenzala yabo, abazalwana nabatshana boMesiya weHlabathi, uNyana kaThixo owezayo. ukubafundisa inyaniso nokubasindisa kubo (bona iphepha elithi “Intombi Enyulu uMariam neNtsapho kaYesu Kristu” (No. 232) Umfuziselo weKrismesi ubandakanya le Ntombi Enyulu evelisa usana emqolombeni unyaka nonyaka njengeLanga elingunaphakade. iphuma ebuntwaneni bayo kwi-solstice.
Umfuziselo odluliselwa ngamatheko okwenyaniso kaThixo aqulethwe eBhayibhileni ufihlwa ngabom ukuze kungabikho ukukhula elukholweni nakulwazi olungokuphela koThixo oyinyaniso.
Abangenalwazi bafundisa abantwana babo ubuxoki kwinkolelo ephosakeleyo yokuba ngandlela-thile oko kuya kubenza bonwabe. Ibutho labantu libathoba abantu balo ekubeni babe ngabanquli-zithixo ngenxa yezorhwebo nokubawa, lilandela uqheliselo oluthe gqolo kubuhedeni nakuqheliselo lonqulo lobuxoki. Ukugcina iKrisimesi kunye ne-Easter kukubandakanyeka ngokuthe ngqo kwi-Sun-yokunqula kunye ne-Mystery cults kwaye kukwaphulwa ngokuthe ngqo kwemithetho yokuqala neyesine phakathi kwabanye.
UKristu wababiza ngokuba ngabahanahanisi waza wacaphula uThixo ethetha ngomprofeti uIsaya ( Isa. 29:13 ):
Aba bantu basondela kum ngomlomo wabo, Bandibeke ngemilebe yomlomo wabo; kodwa intliziyo yabo ikude lee kum. Bafumana ke bendihlonela, befundisa iimfundiso eziyimithetho yabantu ( Mat. 15:8-9; Marko 7:6-7 ).
UThixo unike imithetho yakhe esebenzisa abakhonzi bakhe abaprofeti. Kungekudala, uMesiya uza kubuya eze kunyanzelisa loo mithetho naloo nkqubo.
Iicawe zamaKrestu kaThixo
PO Box 369 Woden, UMTHETHO 2606 Australia
PO Box 45 Rockton Ontario LOR 1XO Canada
I-imeyile: secretary@ccg.org
Ilungelo lokushicilela: Amaphepha akweli sayithi anokukhutshelwa kwaye asasazwe ngokukhululekileyo ngaphandle kokuba akhutshelwe ngokupheleleyo kwaye akukho lutshintsho okanye lucinyiwe. Igama lompapashi kunye nedilesi kunye nesaziso selungelo lokushicilela kufuneka zibandakanywe. Akukho ntlawulo inokubizwa kubamkeli beekopi ezisasaziweyo. Iingcaphuno ezimfutshane zinokufakwa kumanqaku abalulekileyo kunye nophononongo ngaphandle kokwaphula ilungelo lokushicilela.
Into eyayikho yeya kubuya ibekho; into eyenzekayo yeya kubuya yenzeke yona; akukho nto intsha phantsi kwelanga.
Olu nqulo, olwaqala ngoNimrodi, lusekho nanamhlanje. Ukuze umfundi aqonde, uNimrodi wabulawa nguShem ngenxa yokuchasa uThixo. Umzimba wakhe waqwengwa waza wathunyelwa kwabanye abalandeli bakaNimrodi njengesilumkiso. Semaramis, umfazi kaNimrodi wabalekela ubomi bakhe waza ngandlel’ ithile wakhulelwa waza wazala uHorus owazalwa ngo-Dec. 25. UHorus wayenguNimrodi ozelwe ngokutsha waza wakhula watshata nonina. Ngenxa yokuba uSemaramis wayeyintombi enyulu [khumbula ukuba wayetshate noNimrodi, owayenesiphithiphithi ngokwesini] umfundi unokubona izinto ezininzi ezifanayo nebali leKrismesi lanamhlanje .
Akumangalisi ke ngoko ukuba abaninzi namhlanje bathi bayayazi iKrisimesi kunye nezithethe zayo, kodwa "Yeyabantwana" kwaye akumangalisi ukuba kutheni oko, emva kwayo yonke into babe zizinto zemibingelelo kaMoloki.
Iyamangalisa indlela uStefano awabulawa ngayo ngenxa yokuthetha ngokuchasene nolu nqulo lukaMoloki olwalugcinwa nguYuda ngelo xesha, kwaye ngoku ungumxhasi oNgcwele woSuku lweBoxing.
Umbingeleli waseKanan
Eyoku-1 kwabaseKorinte 8 ithetha ngokutya inyama ebingelelwe kwizithixo. Ngaba ukhe uzibuze ukuba ivela phi le nto? Yayingekuko ukuba yonke inyama yayingahlambulukanga njengeebhokhwe, iigusha neenkunzi zeenkomo. Olunye uhlobo lombingelelo wenyama lwalungahlambulukanga.
Nceda uqaphele ngokukodwa apho sifumana khona igama elithi cannibal – umbingeleli kaBhahali, okanye umbingeleli waseKanan. OoBhahali bakwaKanan. kwaKanan kaBhahali. Inyama ebingelwa ngabantwana. Inyama eyayibingelelwe kwizithixo yayingabantwana ababebingelelwe kuMoleki. Umbingeleli wayitya le nyama. Umbingeleli wayewadla amadini abantu. Kulapho igama elithi Cannibal livela khona. UMbingeleli welizwe lakwaKanan. IKrisimesi yeyabantwana kulungile.
Dut 12:29-32 “Musa ukubuza koothixo bazo, uthi, Zibe zisithini na ezi ntlanga ukubakhonza oothixo bazo? 31 Uze ungenjenjalo kuYehova uThixo wakho; kuba yonke into elisikizi, ayithiyileyo uYehova, ziyenzile koothixo bazo; ngokuba bade babatshise oonyana bazo neentombi zabo emlilweni koothixo bazo. 32 Yonke into endisukuba ndiniwisele umthetho ngayo, ize nigcine ukuyenza; uze ungongezi kuyo unganciphisi nto.





0 Comments